î›ĐîœĒ2îœŪ
î›ŋîœģ îŪîĒē îĐ-2022
 îŪ îœļîœļîĢîœ“
î›ļ îœģ îœŪ
(î›ļ îœģ   î›ĩ  îœļ)
îœŪîœŊ :  î›ŧîœļ î›ĶîœŪî›ļ î›Ķî›ļ:75
: î›ļîœē  îœîœ­îî›― îŪîĒē  î›ļ, îŪîœļî›ļ î›đ îœļ î›ļ îœļ î›ļ î›ļ îŪîĒē î›―îœēîĨĄ îœîœ­îî›―îœ™îœ­î îŪîĒē îœŪî›ļ 
î›đ îœļ  îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ  îŪîĒē î›ļîœļ î›Ķî›ļ  îĨĄ
-î›ļ
1. (î›ļ) î›ļîĪąîĄ—îœģ  îœđ? î›ļîĪąîĄ—îœģ î›ļîœļ î›ŧî›ļ î›ļ îĒĐîžĨ î›ļîœŪî›ŋîĨĄ
(î›đ) îœŪîĄŧîœŪî›đ î›Ļîœē îœŪî›Ļ  î›―î›―îœ­îŠ î›ļ: î›Đ, îĢ‹îœđ  î›ĩ îĨĄ
2. (a) î›ļ î›ļî›ļ îœŪîœļî›ī î›ĩ   î›ļ îĒĐîžĨ î›ļ
(i) î›―îœēî›ļ îœļ
(ii) î›―îœēî›ļ îœŪîĢ‹.
(î›đ) îœŪîĄŧîœŪî›đ îœē îœŪî›Ļ  î›―î›―îœ­îŠ î›ļ: îœŪîŪ î›ĩ  îœŊîĢ™îœ­îƒîœ îœģîœŪîĨĄ
-
3. -   î›ļîœļ  îœŪîĄŧîœŪî›đ îœŪîœļî›ī  î›―î›―îœ­îŠ î›ļ:
(i) îœŪî›ļ î›đîœēîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ  îœģ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ 
î›ĐîœĒ2îœŪ
(ii) îœļî›ŋ îœļî›Ķ
(iii)  î›ĩ î›ūî›ļ
(iv) îœļ î›ĩ îœē .
4. îœŪîĄŧîœŪî›đ î›ļ -  î›ļîœļ  îœŪ î›Ļ:
(i) îœŪî›ļ îĢĒ
(ii)  î›ŋîœ­îî›―.
(b) MS-Word  îœļ-î›ŋ î›ļ  î›ļîœļ î›ļ îœļîĒī  îœđ? îœļ-î›ŋ î›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ
îœŪ îĒīî›ļ î›―îœ“îœ†îœžîƒ î›ļ îĒĐîžĨ î›ļîĨĄ
-
5. MS-PowerPoint î›ļîœļ   î›―î›―îœ­îŠ î›ļîĨĄ MS-PowerPoint  îŪîœļî›ŋîœļ îœļ î›ļîœļ îœŪ
îĒīî›ļ îœŪîœŪ î›―îœ“îœ†  ?
6. (a) MS-PowerPoint  îĄĐ îœŪîœŪ îŪî›ļ î›ļîœļ îΊîĒī  ? îŪîœļî›ļ î›ļ î›ĻîĨĄ
(î›đ) -î›Ļ î›ļ îœŪîĄŧîœŪî›đ îœŪîœļî›ī  î›―î›―îœ­îŠ î›ļ:
(i) îĢ îœ­î›Ļ îœŪîŪîœŪ
(ii) îĢ îœ­î›Ļ .
-
7. (î›ļ) 6-îœļ  îĪ î›ļ îœŪ,  î›ĩ îŪ î›ļîœđ îœļ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ?
(î›đ) -îœļ î›ļ îœŪîĄŧîœŪî›đ îœŪîœļî›ī  î›―î›―îœ­îŠ î›ļ:
(i) îœŪîœŪ îœļ  îœĨ  î›ļ   îœŪ
(ii) î›ļ  î›ļ îœēîŦ î›ļîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
8. -îœļ î›ļ îœŪîĄŧîœŪî›đ îœŪîœļî›ī  îœŪ îœŪ îœŪî›đ:
(i) îœļ î›ļ  î›ļ
(ii) îœļ îœļ  î›ļ
(iii) -î›Ķ îœŪîĒķîœļ
(iv) îœŪîœŪ  î›ļ îœŪî›ļ î›ļîĨĄ
î›ŋîœģ  îĐ-2022
 îŪ îœļîœļîĢîœ“
î›ļ îœģ îœŪ
(î›ļ îœģ   î›ĩ  îœļ)
îœŪîœŊ :  î›ŧîœļ î›ĶîœŪî›ļ î›Ķî›ļ:75
: î›ļîœē  îœîœ­îî›― îŪîĒē  î›ļ, îŪîœļî›ļ î›đ îœļ î›ļ îœļ î›ļ î›ļ îŪîĒē î›―îœēîĨĄ îœîœ­îî›―îœ™îœ­î îŪîĒē îœŪî›ļ 
î›đ îœļ  îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ  îŪîĒē î›ļîœļ î›Ķî›ļ  îĨĄ
-î›ļ
1. (î›ļ) î›ļîĪąîĄ—îœģ  îœđ? î›ļîĪąîĄ—îœģ î›ļîœļ î›ŧî›ļ î›ļ îĒĐîžĨ î›ļîœŪî›ŋîĨĄ
(î›đ) îœŪîĄŧîœŪî›đ î›Ļîœē îœŪî›Ļ  î›―î›―îœ­îŠ î›ļ: î›Đ, îĢ‹îœđ  î›ĩ îĨĄ
: ()1. (î›ļ) î›ļ îœģ  îœđ? î›ļ îœģ î›ļîœļ î›ŧî›ļ î›ļ îĒĐîžĨ î›ļîĨĄ
î›ļ   îœŪîœŪî›ŋ 
îœē
îœŪ ...
î›ļ  îœēîœŪ î›ļ î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļ î›ŋ  î›ļîœē î›ū îœļîœĒ îœļ  îœđ—îœļ îœļî›ļ   îœļî›ŋîœļ î›ŋîœļ , 
î›ŋ îœŪ    îœļ îœŪîœļî›ļ   îœģ  î›ŋ , î›ĩ î›ļ î›ŋîœļ  îœŪ îœēîĢ‘î›ļ îĪ
îœļ îĨĄ  î›ŋîœēî›Đ  îœēîœŪî›ļ îœē î›ļîœļ îœļ îĒîœŪî›ļ îœŪîĒšîœ­îœ“îœžîƒ  îœļ î›ļ îœļ  îœđ—
î›ļ îœģîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
îœļîœŪî›ļ î›ļ îœģ î›đ îœđ ?  îœļ î›ŋ  î›Ļ îœģ  îœđ? î›ĩ  î›ļ î›ļîœđ îœļ î›ļ
îœđ? î›―îœŪ î›ļ  î›ļ îœļ îœĪîœļ  î›ĩ î›Ļ î›Ķîœē  î›ļ î›ļ î›ļ î›ļ  îœļ îĨĄ
󹂌󹂍󹂎󹂏󹂐î›ļîĪąîĄ—îœģ  îœđ?
î›ļ îœģ î›ļ î›ĻîœļîœŪî›ļ  îœđ î›ŋ îœļ î›ļ î›Ļîœē î›ļîœļ   îœļ îœđ, îŪîĪ î›ļ îœŪ î›ļîœļ î›ļ
îœļ î›ļ  î›ļî›ļîœļ î›Ļîœļ îŪîœļ î›ļ îœđ, î›ĩ   îœē îœļ îœđîĨĄ  î›Ļ îœļ î›ļ
îœŪî̈   î›ļîœļ îœŪ îĢîœžîœ“  î›ļ î›ļ îœđîĨĄ
 îĄĻ :
î›ļ îœģ = î›Ļîœē → îŪîœļ → îœē → îĢîœžîœ“
 îœŪî›ŋ   îžĨî›ī î›ļ î›ŋîœĢ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ : 4 î›ĩ 5îĨĄ
â€Ē   î›ļ (î›Ļîœē)  î›Ļ î›ļîœļ îĨĄ
â€Ē î›ļîĪąîĄ—îœģ  î›ŋîœĢ îœđ (îŪîĢ‹îœ“îœ† î›ļ îœđ)îĨĄ
â€Ē  î›ļ îĢŒîœąîœ‹  îœŊ “9” (îœē) îœŪî›đ îœđîĨĄ
â€Ē î›ĩ îœŪ  î›―îœ­îœžî  î›Ļîœļ îœŪî›ļ î›Ļ (îĢîœžîœ“îœļî›ŋ)  îœļ  î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
î›ļ îœģ î›ļîœđ îœļ î›ļ î›ļ îœđ, î›Ļî›ļ îœģ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“  îœđîĨĄ
óđ°Īóđ°Ĩóđ°Ķóđ°§óđ°ĻîœŊ (î›ļî›ļ)
î›ļ îœģ î›ļ î›ĻîœļîœŪî›ļ îœļ îŪîœļîœŪ  îœđ î›ŋ îœŪ î›ļîœļ î›ļ îœļ î›ļ  î›ļî›ļîœļ î›ļî›Đ  î›ļîœļ
î›ļ î›ļ î›ļ îœđîĨĄ î›Ļ îœļ (îœîœ―îœŪî›ļ ) î›ĩ îĨ†îœ‚îœļ (îŪîĪ  îœŪ)  îœŪ îĨĄ
óļŸē󷞘󷞙󷞚󷞛óļ― óļ―Ąóļ―Ēóļ―Ģóļ―ĪóļŸģóļŸīóļŸĩóļŸķóóļŸļóļ―ĨóļŸđóļŸšóļŸŧóļ―Ķóļ―§óļ―ĻóļϐóļĻ‘ó·žĐ󷞊 î›ļ îœģ î›ļ îĒīî›ļ  îœđ?
î›ļ îœģ  î›ŋ :
â€Ē îĢ‹îœģ , î›ļîœļî›ŋ î›ĩ îœŪîĒ·îœŪî Ļ  î›đîœļ î›ļîœļ îœŪîĨĄ
â€Ē î›ĶîĢ™îœ‡îœ­îœ•îœžîƒ   îœļ î›ļîœļ îŪ î›ļîœļ îœŪîĨĄ
â€Ē î›ļ  îœļîœļ î›ļ îœļ î›ļîœļ îœŪîĨĄ
â€Ē î›ŧ  î›ŋ, î›ēî›Ļ îœŪ î›ĩ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļîœļ îœŪîĨĄ
îœļ îœļîœĒ, î›ļ , î›ļ î›ļîœļ  , î›ĩ   î›ŋî›ļ îĪ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ îœļ  ,
î›Ŧî›ŋ î›ĩ  îœî›―îœ­îœ‹îœļ   î›ļîœļ îĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
óžĻŧóžĻžî›ļ îœģ î›ļîœļ îœēîžĨ î›ŧî›ļ
î›Ķ î›ŋ  î›ŋîœļ  îœŪî›ļ î›ļ îœģ  îœđ,  î›Ļ îœļî›đ îœŪî›ļ  î›ļîœđ îœļ  î›ŋ îœđîĨĄ î›ļ îœģ î›ļ 
 î›ļîœļ   :
â€Ē îĢ‘îĒš îŪîœļ îœđ.
â€Ē  î›ĩ îœē î›Ļîœē/îœē îœŪî›Ļ îĨĄ
â€Ē îĢîœīîœŪ  îœđ.
î›ŧî›ļ î›ļîœļ  îœēîžĨ îŪî›ļ :
1. îœļ
2. îĨ†îœ‚îœļ
î›Ļîœļ îŪîœļî›ļ î›ļ îœŪîĢ‘îœ­îœ“ îœļ îĨĄ
óđšŠ1. îœļ - î›ļ îœģ î›ļ îœîœ―îœŪî›ļ 
îœļ îœļ  î›ļ îœģ î›ļîœļ  îœîœ―îœŪî›ļ  îœļ îœđ îœŪî›ŋ  î›ūîœģ î›ļîœļ  î›ĩ îœļî›đ î›ļîœļ îĨĄ
î›ļ) î›Ļîœē îœŪî›Ļ
îœļ îœļ î›ļ  îœŪî›ŋî›ļîœļ î Ŋ îœļ  î›ļ îœģ  îœļ î›ŋ î›ļîœļ îĨĄ
â€Ē î›ļ- î›Ļî›Ļ î›ļ  î›Ļî›ļ  îœļ, îžĨ î›ĩ î›ļ î›Ļ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ
îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē î›―îœģ -î›ļ î›ĻîœŪ îœŪî›Ļ îœŪî›ŋî›ļ  î›ļ î›ļîœļ, î›đîœąîƒî›―îœ‹îœļ î›ĩ î›ūîœĢîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ
î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē îĢ‹îœđ - îœîœ―îœŪî›ļ îĢ‘îœ­îœ™îœļî›ŋ î›ļ îœŪîœŪî›ŋ îŪ  îœŊîœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ î›ŋ
îœđîĨĄ
â€Ē î›ĻîĒîœĨ- î °îœŪ î›ļ î›ļîœđ îĪŠî›―îœ“ î›ļ îœđ î›ĩ îœļ î›ļ îœģ  îœļî›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē îœļî›ļîœđ  –î›Ļ îœŪ î›ĩ îœŪî›―îĐ î›ļîœđ îĪŠî›―îœ“ î›ļ îœđîĨĄ
îœŪî›ŋ îŪî›ļ îœēî̈ î›đ î›ĩ î›ļ î›ļîœļ î Ŋ îœļ îœģî›―îœ‹îœ­ îŪ î›ļ îœđ,  îŪî›ļ î›ļ îœģ  î›Ļîœē
îœŪî›Ļ î›ļîœļ î Ŋ îœļ îœļ îŪ î›ļ îœđîĨĄ
) îŪîœļîœŪ îœŪî›Ļ (îœģ)
 î›ļ îœģ î›ļ îĢ‘îĒš îœđîĨĄ î›Ļî›ļ  îœđ  îŪîœļîœŪ îœģîœŪîĨĄ   îœŪ î›ļ îŪîœļ î›ļ
îœđ î›ĩ  î›ļ îœđîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
îœģ î›ļîœļ  îœēîžĨ  :
â€Ē ..îœģ. (î›Ķî›ļîœŪ î›ļ î›Ļî›ļî›Đ):î›Ķî›ļîœŪ (î›ŋîœđîœļ î›ŋîœĢ, î›ŧ) î›ĩ îœŪî›ļ î›ļ îœŪîĒ
(î›ŋîœđîœļ îžĨî›ī î›ļ îœē î›ļ) î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē îœģ (îœŪîĐ î›Ļî›ļî›Đ):î›ļ îœģ î›ļîœļ   î›ļ îœŪîœŪîĐ î›ļ îœđ î›ĩ   îœđ îœŪî›ļ 
î›ļ îœđ, î›ļ  îœēîœŪ î›ĶîœŪî›ļ î›ļ îĨĄ
îŪîœļ î›ļ îœŪ GHz (îœĒ)   î›ŋ îœđîĨĄ GHz îœŪî›ŋ îĢ·îœ­îœ‰îœ­ , î›ļ îœģ   îœļîœĒ
îĨĄ
) îœē îœŪî›Ļ
îœļ îœļ î›ļ  îœŪî›ŋî›ļîœļ î Ŋ îœļ î›ļ îœģ î›ļ î›ļ îœŊ  îœē îœŪî›đ îœđîĨĄ
â€Ē îœŪ î›ļ- î›Ļîœļ îœģ (îœŪî›ŋîœēî›Ķ îœŪîĪūîœļ îœģîœŪ)  î›ļ î›ŋ îœđ,  îœļ, îœŪî›―îĐ î›ĩ
îœŪ îœŪî›đ îœđîĨĄ
â€Ē îœŪîŪ- î›ļî›ŋ  îœēîœŪîŦ îœē îœļ îœđîĨĄ
â€Ē î›ī- î °îœŪ îœē î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē îŪî›ŋîœļ- îœĢ îĢŒîœąîœ‹  îΊîĒī îœē îŪîœŪ î›ļ îœđîĨĄ
îœŪî›ŋ îŪî›ļ   î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœļ  îœŪî›đîœļ ,  îŪî›ļ î›ļ îœģ   îœŊ îœļîœļ î›ļîœļ
îœŪ îœē îœŪî›Ļ î›ļ  î›ļîœļ îĨĄ
d) îœļ / îĢîœžîœ“îœļî›ŋ îœŪî›Ļ
î›ļ îœģ î›ļ îœļ îĪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœļ î›ļ îĒīî›ļ  îœđ, î›ļ   î›ŋîœđîœļ îœēî̈ î›ļ
 î›đîœļ î›ļîœļ îœŪ îĢ‘îĒš î›ļ îĒīî›ļ  îœđîĨĄ
îĢîœīîœŪ î›ļîœļ  îŪî›ļ:
1. îŪîœŪî›ļ îœļ (îœēîžĨ îœļ) - î›ĶîĢ•îœ­îœ’îœą îĨĄ
o îœđ ( îœļ îœļ):î›ļ îœģ î›―îœ­îœ•îœģ îœļ  îœļ î›ļ î›ĶîĢ•îœ­îœ’îœą  îœļ îĪ
î›ļ îœđîĨĄ îœļîœĒ îœļîœŪî›ļ î›ĶîĢ•îœ“ (îœŪî›ŋ  îœļ  îœļ î›đ î›ŋ îœđ)îĨĄ
o ROM ( î›ī îœļ):î›Ļ îĢîœ­îœ‚îŠî›Ķ îœŪ îœŪ îĨĄ îœđ-îĢƒîœšîœąîœ• (îœŪî›ŋ
 îœļ   îœļ îĢ•îœ“  îœđ)îĨĄ
2. îœŪî›ļ îœļ (îĢ•îœ­îœ’îœą ) - î›ŧî›ļîœŪî›ļ  î›ļîœļ îœŪ îœļ îĪ î›ļ îœđîĨĄ
o  îœŪîĢ‹  î›Ļ (HDD)
o îœŪ î̐îœļ  î›Ļ ()
î›ĐîœĒ2îœŪ
o îœļ  î›Ļ / îœģ
o /
óžĻóžĻ‘óžĻ’2. îœļ - î›ļ îœģ î›ļ îœŪ  îœē
îœļ î›ļîœļ îœŪ îœļ, îœŪ  î›ļîœļ  î›ļ  îœđîĨĄ îœļ îŪîĪ  îœŪ î›ļ î›ļ
îœļ îœđ î›ŋ î›ļ îœģ î›ļ  îœđ îœŪî›ļ îœļ  î›ļ îœđîĨĄ
a) îœŪîĢîœ‘ îœļ
î›ļ îœģ î›ļ î›ļ îœļ î›ļ î›ļîœļ   î›ļ îœđ.
â€Ē î›ēîœļîœŪ îœŪîĢîœ‘ (î›ī)-  îœģîœļ îœŪîĢîœ‘ î›ļ îŪ î›ļ îœđîĨĄ : îœŪî›ŋ,
îœđî›ļî›ī, îœŪîĨĄ
â€Ē îœŪî›Ļ  î›Ļ -îœļ îœŪî›Ļ î›ļ î›ļîœļ î›ļîœļ   î›ļ.
â€Ē îœŪî›ī-  , îœŪîĢ‹  î›ŋîœđîœļ î›ļîĨĄ
) î›ļîœļ  îœļ
î›ļî›ī  îœŪîœŪîĒž î›ļ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē  -îĢ‘îœ­îœ™îœļî›ŋ î›Ļ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ.
â€Ē îœļ- î̚îœļ î›ĩ  î›ļîœļ îœŪ.
â€Ē îœĒ- î›ŋîœđîœļ îĒ, îœĨîœĨ.
â€Ē î›đîœļ- î›ŋîœđîœļ PUBG, FIFA, îœŪîĨĄ
) îŪîĪîœŪ îœļ
îŪîĪ  î›ļ îœŪî›đîœļ î›ĩ îœļ îœļ î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē : , ++, î›ŋ, îœŪî›ŋîœēî›Ķ î̐îœģîœŪ, îœŪîĨĄ
󷃆óđļŠóđļ‹î›ļ îœģ î›ļîœđ îœļ î›ļ î›ļ îœđ? (î›―îœ“îœ†  î›―îœ“îœ†)
 îœŪî›ŋ  î›ēî›Ļ î›ļî›Đ îœŪ îœļî›đ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ :
1.   (î›Ļîœē) î›ļ  î›ļî›ļîœļ îœŪî›ļ îœŪ  î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
2. îœģ î›Ķîœē î›ļ îœŪ î›ļ îœđîĨĄ
3. îœļ îœļ  î›Ļîœļ îœļ îŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
4. îœŪ îœŪ (îœē)  îœŪî›đ î›ŋ îœđîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
5.  îœŪ î›ļ î›Ķ  îœŪîĢ‹ (îĢîœžîœ“îœļî›ŋ)  îœļ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
 î›―îĒ î›ļîœļ  î›ļ îœģ  îœŪî›ļ î›ŋîœļ îœļ îŪîœļî›ļ î›ļ î›ļîœļ îœŪ î›ŋ  îœđîĨĄ
óđą‘óđą’îœŪîĒšîœœîŠ: î›ļ îœģ îœļ îœŪîœŪî›ŋ î›ļ 
î›ļ îœģ îœŪîœĨ î›ļ   îœđ;  î›ļ  î›ļ îœđ î›ŋ   îœļîĐ   î›ļ îœđ -
îœŪ, îœŪî›―îœŪî›ļ, îĒĐ, îœŪ î›ĩ î›ŋîĨĄ   îœēîžĨ  îœļ  îœđ: îœļ (îœîœ―îœŪî›ļ )
î›ĩ îĨ†îœ‚îœļ (îœŪ/îŪîĪ)îĨĄ
î›ļ îœģ î›ļîœļ î›ŧî›ļ î›ļ î›ŋîœļ îœļ   îœļ   îœŪ îœđ îœŪî›ļ  î›ļîœđ îœļ î›ļ î›ļ îœđ î›ĩ 
î›Ļîœļ î›Ķ îœĪî›Đ, î›ļîœŊ î›ĩ îœđîœŪî›ļ î›ŋ  îœļ î›ļîœļ îœļ î›ļîœđ îœļ  î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
î›―îœ­îœžîœļ  î›ļî›Đ î›Ķî›Ļ îœŪî›đ îœļ , î›ēî›Ļ î›đ îœļ , î›ļ  îœļ   îœļ î›đîœļ îœļ  -
î›ļ î›ļ îœģ îœŪîœŪî›ŋ îĐ  î›ļ  îœđîĨĄ îœŪî›ŋ î›ĶîœŪî›ļ  î›Ļîœļ îœļ,   î›ĶîœŪî›ļ
 î›ĩ îœē îœļ  î›Ļî›ļ  î›ļ  îœļîĨĄ
(î›đ) îœŪîĄŧîœŪî›đ î›Ļîœē îœŪî›Ļ  î›―î›―îœ­îŠ î›ļ: î›Đ, îĢ‹îœđ  î›ĩ îĨĄ
: î›Ļîœē îœŪî›Ļ: î›Đ, îĢ‹îœđ  î›ĩ 
î›ļ îœģ î›ļ îœēîœŪ , î›Ļîœē îœŪî›Ļ î›Ļ î›ĩ  î›ļîœļ îœîœąî›― îœļî›ļ î›ļ  îœļ îĨĄ îœļ 
îœļ î›ĩ îœŪ î›ŋ î›ļîœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļî›ļ î›ļ îœģ îœļ  î›ļîœļ   î›ļîœļ îĨĄ î›Ļ î›ļ
 îœļ  îœģ  MICR (îœđîœļîœŪî›ļ î›Ļî›ļ î›ļîœđ îœļ îœŊî›ļîœŪ), îĢ‹îœđ  î›ĩ îĨĄ î›Ļ îœļ îŪîœļî›ļ
î›ļ î›ļ î›Ķîœģ îœģîœŪî›ļ îœđ î›ĩ î›Ļî›ļ  î›ļ î›ļîœļ îœŪîœŪ îœļîĐ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ î›Ļ  îœļ
îŪîœļî›ļ î›ļ îœŪîĢ‘îœ­îœ“ îœļ îœļî›đ, î›ŋîœđîœļ îœŪî›ļ î›ļ îœģîœŪ î›ļ îœēîœŪ  î›ļ î›ļ îœļ  îœđîĨĄ
󞊚óžŠŧ1. î›Đ (îœđîœļîœŪî›ļ î›Ļî›ļ î›ļîœđ îœļ îœŊî›ļîœŪ)
î›Ļ î›ļ îœļ î›ļ îœļ îœē î›ļ îœŪî›ŋîœļ    îœŪ  îœļî›đîœļ îœļ, î›ŋ î›ļ îœŪî›ļ 
î›ļ  î›ļ  î›ļîœļ  - MICRîĨĄ
î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļîœŪî›ŋ îœŪî›ļ  î›―îœļî›ļ î›ŋ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ  î›ŋîœļ îĨĄ  î›ļ  îœļî›đîœļ  î›ŋ î›―îœļî›ļ î›ļîœļ
îœ‹îœąî›―îœļ î›ļ î›Ļ î›ļ “îœĪ” îœđ - î›đ îžĨ, î›ļ î›ļ î›ĩ î›―îœļî›ļ îĨĄ  î›ŋîœēî›Đ îœŪ MICR
î›ļî›ļ  î›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
óđģīóđģĩóđģķóđģ·î›°îœ‘î›§î›Đ  îœđ?
MICR î›ļ  îœđ îœđîœļîœŪî›ļ î›Ļî›ļ î›ļîœđ îœļ îœŊî›ļîœŪîĨĄ  î›ļ î›ļîœđ îœļ îœŊî›ļîœŪ î›ļî›ļ îœđ
îœŪî›ŋî›ļ î›ĻîĢ‘îœļ îœēîžĨ  îœļ î›ļ  î›―îœēî›ļ îĢŸîœ­îœžîœą îœļ î›ū î›ŋî›ļ î›ļ îœĪîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ
î›ĐîœĒ2îœŪ
î›ŋ îœđîĨĄ  î›ļ î›―îœēî›ļ îĢŸîœ­îœžîœą (î›§îœ‘îœ‡îœ―îœ“   î›ēî›Ļ-îœŊ) î›ļ  î›ļî›ļîœļ î›ļ
îœŪîœļ îœĨî ī  îœēîœŪîŦ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ, îœŪî›ŋîœļ   îœîœžî›―îœ­îœ‹îœ­ î›ĩ îœĪ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ
óđĩ…óđĩ†óđĩ‡óđĩˆî›ĻîœŪ î›ĩ 
1950 î›ļîœļ î›ļ  î›ŋ îœŪî›ļ  îœļ-îœļ îœĪîœļ î›ļîœļ î›ļ î›―îœļî›ļ îŪîœļîœŪ î›ļ î›―îœēîœ‹îœ―îœ‡îœą  î›Đ , 
 î›ļîœļ îœ‡îœ―îœ“  MICR î›ļ îœē î›ļ î›ĐîĨĄ î›ļ îœļ  îœî›―îœ­îœ‹îœļ î›ĩ îœđîœēî›Ķ îĐîœēîœŪ îœļ îœî›―îœ‹îœļ î›ļîœļ
îœŪ îĢĒî›―îœ­îœŪ î›―îœļî›ļ îŪîœļîœŪ î›ļîœļ îœŪ î›Ļî›ļ î›ĻîĢ‘îœļ î›ļ îœē î›ļ îœŪîĨĄ
óđļŊóđļ­óđļŪMICR î›ļîœđ îœļ î›ļ î›ļ îœđ?
î›Đ  îœēîžĨ î›―îœ“îœ†îœžîƒ  î›ļ î›ļ îœđ:
1. î›―îœēîĄūî›ļî›ļ:î›―îœļî›ļ î›ļ îœļ î›ļ  îœļ îœēî›ŋ î›ŋ îœđ î›ŋ îĢŸîœ­îœžîœą î›ļ î›―îœēîĄūîœŪî›ļ î›ļ îœļ îœđîĨĄ
2. îœĪ:î›Ļî›ļîœļ   MICR  îœļ î›ļ îœēî›ŋ îœđ î›ŋ îŪîœļî›ļ î›Ķ î›ļîœļ î›―îœēî›ļ î›ļîœļ  î›ļ
îœîœžî›―îœ­îœ‹îœ‡îœ­ îœđ î›ĩ îœļ îœŪîœŪî›ŋ îœļ  îœŊîœŪ î›ļ îœļ îœđ îœŪî›ŋîœļ î›ļ îœģ  îœļ îœđîĨĄ
î›Ļ ,  îĢ‘îœ•îœļî›đ  îĢŸîœ­îœžîœą î›ļîœļ  îœļ îœŪ  îœŪ î›đ îžĨ î›ĩ îœļîœļ îœŪ î›ļ
î›ļ  îœļ îœĪ î›ļ îœđîĨĄ
ó―„ĩî›Đ î›ļîœļ 
â€Ē îœē: î›Ķ î›ļ îœĪîœļ   îœŪîĒ·îœîœ‹îœąîœ’, îœļ  îœļ îœŪî›―îœŪîĢĨ  îœļ îĨĄ
â€Ē îœē:î›ŋî›ŋ î›ļ î›ļîœŪ îœđ, îœŪî›ŋîœļ îœļ-îœļ î›ļ îœē îœĪ î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē îĢđ:î›ļ îœŪ  î›ŋ î›―îœļî›ļ î›ļîœļ îŪîĢ‹îœ“îœ†  îœļî›ŋ  îœđîĨĄ
ó·Đģó·ĐŊó·Đ°ó·Đąó·ĐēMICR î›ļ  î›ļ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ?
â€Ē îœŪî›ļ  îŪîœŪ â€“î›―îœļî›ļ  î›ļîœļ îœŪîĨĄ
â€Ē îœŪ îĢ•îœ­îœ‹îœžîƒ- îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ  î›ļîœļ îœŪ.
â€Ē î›ļ î›ļ- îœēîœŪ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ îœîœžî›―îœ­îœ‹ î›ļîœļ îœŪîĨĄ
óđ·Œóđ·óđ·Žóđ·óđ·’óđ·óđ·“óđ·‘2. îĢ‹îœđ 
î›Ķ, î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļ îœŪî›ļ î›ļîœļ  î›ļ îœē îĢĒ îœđ îœŪî›ŋîœļ  î›Ķîœļ îĢ‘ î›ļ î›Đîœļ î›ļîœļ îœĒîœŊ îœļî›ŋ
î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ  îĢĒ î›ļ î›ļ    î›đîœļ , î›ļ  î›ļ î›ļîœļ , î›ĩ î›ūîœŪ î›ļîœļ
î›ļ îœģ  îœŪî›đî›Đ îœļ îœđîĨĄ  îĢ‹îœđ  î›ļ î›ļ îœđîĨĄ
óđģīóđģĩóđģķóđģ·îĢ‹îœđ   îœđ?
îĢ‹îœđ  î›ļ î›Ļîœē îœŪî›Ļ îœđ î›ŋ îœîœ―îœŪî›ļ îĢ‘îœēî›ī îœļ î›ūîœŪ î›ļ î›ļîœđ îĪŠî›―îœ“ î›ļ îœđ - î›ŋîœđîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ, îœĨ
  î›ļ îœŪî›ļ îœŪî›ļ îœēîĢ‘î›ļ î›ļîœļ îœīîĒŋ - î›ĩ  îœŪîœŪî›ŋ   îœŊîœŪ î›ļ îœđîĨĄ î›ļ  îĢ‹îœđ  
î›ŋîœļ î›ļîœļ , î›ūîœŪ   î›ļ îœļî›đ, îœŪ, îĪ  î›ĻîœļîœŪî›ļ  îœļ îœļî›ŋ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
óđļŊóđļ­óđļŪîĢ‹îœđ  î›ļîœđ îœļ î›ļ î›ļîœļ 
îĢ‹îœđ  î›ļ îœŪîœŪî›ŋ î›ļîœđ îœļ î›ļ  îĨĄ  î›Ļ îŪî›ļ î›ļ î›ļ îœđ:
1. îŪî›ļ : îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ   îŪî›ļ  îœđîĨĄ
2. îŪîœŪîœŪîŪî›ļ  îœŪ  îœđ î›ĩ   î›ļîœĢ îœŪ î›ŋ îœđîĨĄ
3. :îœŪ îŪî›ļ î›ļ -îœģ -îœŪîœŪî›ŋ  î›ļ  î›ļî›ļîœļ îœŪîœŪî›ŋ
î›ūîœŪ  îœŊîœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
4. îœē:îĢ‹îœđ  î›ļ î›Đ î›ūîœŪ î›ļ î›ļ îœģ îĢŒîœąîœ‹  îŪîœŪ  îœđîĨĄ
󞊚óžŠŧîĢ‹îœđ  î›ļîœļ îŪî›ļ
1.   îĢ‹îœđ :îœļ  î›ļîĨĄ  îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ î›ļ  î›ļ  î›ļîœ­îƒî›― î›ļ
  î›đîœļ îĨĄ
2. -îœļ  îĢ‹îœđ :î›ļ-î›ļ î›ļî›ļîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ  î›ļ îœđ (îĒ‹ îĢ‹îœđ îœŪ î›ļîœļ îœŪ 
îœŪî›ļ î›ŋ îœđ)îĨĄ
3. îœļîĒ’ îĢ‹îœđ :  îĢ‹îœđ  î›ļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ  îœđîœēî›Ķ  îœļ îœļ î›ŋîœļ îĨĄ
4. 3 îĢ‹îœđ :îĢ‘îœēî›ī î›ļ îĢ‹îœđ  î›ļîœļ î›ĩ 3D  îœļ î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđ
(îœŪî›ŋî›Ļ, îœļîœŪ îœŪ   îœŪî›ļ î›ŋ îœđ)îĨĄ
óđēđóđēšóđēŧóđēžóđĩ‰óđĩŠóđĩ‹óđĩŒóđĩîĢ‹îœđ  î›ļ 
â€Ē îœŊî›ļ î›ĩ îœđî›ļî›Ķ î›ļîœļ îœŪ î›ļî›ŋ îĢ‘îœ­îœ™îœļî›ŋ î›ļ îœŪîœŪî›ŋî›ļ î›ļîĨĄ
â€Ē   î›ļî›ļîœī îœŪ î›ļ  î›ļîĨĄ
â€Ē îĒĐ î›ĩ î›đîœē îœļîĐ  îœģ î›ļ  î›ļ î›ļ îĢ‹îœđ  î›ļîĨĄ
â€Ē î›ī (î›ēîœŪî›ļ î›ļîœđ îœļ îœŊî›ļîœŪ) î›ļ  î›ļî›ļîœļ îœēîĢ‘î›ļ î›ļ î›Đ-îœēîĢ‘î›ļ 
îœŊîœŪ î›ļîĨĄ
ó―„ĩîĢ‹îœđ  î›ļîœļ 
â€Ē : îœēîœļ îœĨ  îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ îœŪ î›ļîœļ   î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē  î›ļîĢ‹îœđ  î›ļ î›Đ îœĨî›Ļ î›Đîœļ  î›Ķ î›ļ î›ŋ î›ļ îĨĄ
â€Ē  î›ļ îœî›―îœ‡:îœĢ îĐ  îĪ î›ļ îœŪîœŪî›ŋ îœļ î›ļîœļ îœŪ îĨĄ
â€Ē  î›ļ: î›ūîœļ îœŪ   î›ļ  î›ļ îœļ îĢ‹îœđ  î›ļ îœđîĨĄ
󹂙󹂚3. 
î›ĐîœĒ2îœŪ
î›Ķ  î›ļîœļ  îœļ îĢ·îœ­îœ‰îœ­ î›ŋ-îœîœžî›―îœ­îœ‹îœą îœŪî›Ļ î›ļ - îĨĄ  î›ū, îœēîœŪî›ŋî›ļ îœđ î›ĩ
î›ļîœļ î›ļ î›ļîœļ   î›―îœēîœî›―îœ­îœ î›ļîœļ î›Ķîœļ î›ļ î›ļ î›ĻîœĒ î›ļ  îœđîĨĄ
óđģīóđģĩóđģķóđģ·îœ‘  îœđ?
 î›ļ î›ĻîœŪ îœŪî›Ļ îœđ î›ŋ î›ļî›ī î›ļ î›ļ îœģ î›ļîœļ îĪîœŪîœĨî›ļ îœģîœĒ î›ĻîœĨîœļ  (GUI) î›ļîœļ
 î›Ļîœđ î›ļîœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļ îœđîĨĄ  î›ļ îĢŒîœąîœ‹  î›Ļ î›ļ îœģ î›ļîœļ, î›Ļî›ļ 
î›ļ î›ļîœļ, îœĨî›Ļ î›ļ î›đîœąîƒî›―îœ‹îœļ î›ĩ  î›ļîœē î›ū î›ļîœļ   î›ļ îœđîĨĄ
ó·ēŽó·ēó·ē–ó·ēó·ē‘ó·ē’ó·ē“ó·ē”ó·ē•ó·ē—î›Ļîœļ   î›ļ î›ŋ îœđ?
""  î›Ļî›ļîœļ î›ļ îœļ  îœđ, î›ŋ î›ļ îœģî›ū (î›ļîœļ ) î›ļîœļ  î›ļ î›Ķ  î›ŋîœđ îœŪî›đ
îœđîĨĄ î›Ļîœļ   1960 î›ļîœļ î›ļ    î›ŋîœļ  îœŪî›ļîœŪ îœŪî›ļ  , î›ĩ î›ŋ 
îĒĐ î›ļ îœģîœŪ î›ļ î›ļ îœģ îœŪîĢĢ îœđîĨĄ
óđļŊóđļ­óđļŪ î›ļ î›ļ
î›ļ   î›§îœ‘îœ‡îœ―îœ“  îœļ îœļ :
â€Ē   ( î›ĩ  )
â€Ē îœîœąî›―  î›ļ îĢŒîœšîœ• îĒŽîœąîœ•
â€Ē îœŪ î›ļ  îœļ î›ļîœļ îœŪ   îœļî›ŋ/î›ēîœŪî›ļ î›Ļ
î›ŋ   î›ļ îœŪî›ļ   î›ŧîœēîœļ ,   îœŪ î›ĩ îœŪ î›ļ  îœļ  î›ĩ îĢŒîœąîœ‹ 
î›Ļ î›ļ  î›ļîœļ î›Ķîœē î›ŧîœēîœļ îĨĄ  î›ļ î›ļîœļ îœļ î›ļ îœģ î›ļ îœŪ îœļî›ŋîœļ î›ŋîœļ îĨĄ
󞊚óžŠŧ î›ļîœļ îŪî›ļ
1. îœđî›ļîœļ îœŪî›ļ :îœžîœ•î›―îœ• î›ļ  îœļ î›ļîœļ îœŪ î›Ķ î›ļ  î›ļ  î›ļ  îœŪî›ļ
î›ŋ îœđ (î›Ķ îœē  î›―îœēî›ļ îœđ)îĨĄ
2. î›ēîœŪî›ļ :î›Đ î›Ļ î›ĩ  î›ļ  î›ļ îœđîĨĄ
3. îœļîœĒ :î›ēîœŪî›ļ î›ļ îœē  î›ĶîœŪî›ļ î›ļ, îœļîœŪ  îœļîœļ îœŪî›ŋî›Ļ î›ļîœļ îœŪ 
îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
4. îœļ :îœŪ  î›ļîœļ î›ļîœļ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœģîœģ  îœļîœŪ îœŪ î›ļ 
î›ļ îœđîĨĄ
5. îœđî›ļ : î›ļ î›ļ îœŪîœŪîĐ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ   î›ļ  î›ļ î›ŧîœēîœļ îĨĄ
óđēđóđēšóđēŧóđēžóđĩ‰óđĩŠóđĩ‹óđĩŒóđĩîœ‘ î›ļîœļ 
â€Ē :îœĨî›Ļ,  î›ĩ îœļ î›ļîœļ î Ŋ îœļ îœļ îœĪ.
â€Ē  î›Ļ î›ĩ îœŪî›ŋî›Ļ:îœŪîœŪî›ŋ î›ļî›ļ î›ĩ îĢ‘îœēî›ļ î›ļîœļ îœŪ îœģîĨĄ
â€Ē î›ŋîœēîœŪîœļ îœļîœŪ   î›ĶîœŪîœŊ  î›ĩ î›ļ îœŪîĐ  îœđîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē  îŪîœŪîœŪîĒž î›ĩ î›ļ î›ļ:î›ļ î›ļîœļ, îœļî̐ î›ļîœļ, î›đîœąîƒî›―îœ‹îœļ îœŪ î›ŋîœđîœļ î›ļ  îœļî›ŋ
 îœđîĨĄ
ó―„ĩ î›ļîœļ 
â€Ē îœģî›ŋ îŊ :îœē  î›ļîœļ îœŪ î›đ  îœđîĨĄ
â€Ē îœļîœĒ:îĢŒîœąîœ‹  îœŊ îœŪ î›ĩ îœŪîĐ.
â€Ē î›ļîœē :GUI-îœŊ î›ļ î›ļ î›ĶîœŪî›ļ îœēî›―îœ­î  îœđîĨĄ
â€Ē -î›ļî›ļ:î›ļ î›ļîœļ, îĢŒîœšîœ• î›ļîœļ, î›―îœ’îœ‹ î›ļîœļ î›ĩ î›đîœąîƒî›―îœ‹îœļ î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ
î›ŋ îœđîĨĄ
óđī·óđīšóđīļóđīđóđīŧóđīžóđī―óđīūóđīŋóđĩ€óđĩóđĩ‚îœŪîĒšîœœîŠ
îŪîœļî›ļ î›Ļîœē îœŪî›Ļ î›ļ îœģ î›ļîœļ   îœîœ­îœ‡î›―îœąîœ‡ î›ļ  î›ĩ î›ĶîœŪî›ļ îŪ îœļ  î›ļ
îœŪîœļ îœģîœŪî›ļ îœŪ îœđîĨĄ î›ŋ MICR î›ļ î›ļ î›―îœļî›ļ î›ļ î›ŋîĒ—îœą î›ĩ îœēîœŪ î›ļîœļ îœļ îŪîœļ î›ļîœļ 
 î›ļ îœđ,  îĢ‹îœđ  î›ļîœĒ î›ļ îœŪ  î›ļ îœîœ―îœŪî›ļ î›ĩ îœŪîœŪî›ŋ îœēîœŪ î›ļ î›ŋîœĢ îœđîĨĄ
îœģ î›ī,   î›Ķîœļ  î›ļ î›ļ î›ļ îœļ î›ļ îœģ î›ļ î›ļ î›ļîœļ î›ļ  îœļ îœđîĨĄ
î›Ļ îœŪî›Ļ î›ļ îœļ îœļ  î›ļîœļ  î›ļ î›ļ îœģ   îœē  îœđ, îĒ‹ î›ļ 
îœļ    îœŪ îœđ îœŪî›ļ î›ļîœđ îœļ î›ļî›ļ îœļ îœđîœŪî›ļ î›ŋ î›ļ   îœđîĨĄ î›―îœ­îœžîœļ 
 îĢ‹îœđ  î›ļîœļ îœļ î›ūîĐ , î›Đ-îĢ™îœąîœ„  î›ļ  î›ļîœļ îœļ îœļ ,  î›―îœļî›ļ îŪîœļ î›ļîœļ
îœļ î›ļ , îœļ î›Ļîœē îœŪî›Ļ î›ļ îœŪîœŪî›ŋ îĐ î›ļ  îœļ î›ļîœļ îœŪ îœīîĒŋîœģîœŪ  î›―îœēîœî›―îœ­îœ
î›ļ î›ļ îœļ îĨĄ
2. (a) î›ļ î›ļî›ļ îœŪîœļî›ī î›ĩ   î›ļ îĒĐîžĨ î›ļ
(i) î›―îœēî›ļ îœļ
(ii) î›―îœēî›ļ îœŪîĢ‹.
: îœŊîœ“î›―îœ’: îœļ îĢîœžîœ“îœļî›ŋ î›ļ î›ļ
î›ļ îœŪ îœēîĢ‘î›ļ î›ļ î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļîĨĄ î›Ļ îœēîĢ‘î›ļ   îŪî›ļ î›ļ  îŪîœŪ :
â€Ē î›ļ   îœļ îœŊî›ļ î›ŋîœđ  îœđ î›ŋ îœēîĢ‘î›ļ î›ļ î›ļ    îĪ î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē îœģ î›ļ î›ŧîœģ  îœŪîĢ‹ îœđ îœŪî›ŋ îœēîĢ‘î›ļ î›ļ î›ļ îœđî›ļ  îĒĐîĢ•îœ‡ îœŪî›ļ  îœđ,
î›ŋ  îœļ î›ŋî›ļ î›Ķ îœ‘îœ‹î›―îœ­îœžîœą îœēîĢ‘î›ļ  î›ļîœļ îĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
îœļ   îŪîœŪ î›―îœēî›ļ îœļ î›ĩ î›―îœēî›ļ îœŪîĢ‹ î›ļ îŪîœŪîœŪîœŪ î›ļ , î›ŋ îœŊî›ļ
 î›ļ  îœŪî›ŋî›ļ  î›ļ îœģ  îœļ î›ļ îœļî›ŋîœļ î›ĩ îœē îŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ
î›ŋ îœđîĨĄ
î›Ļ  î›ļ î›ļî›ļ îœŪîœļî›ī î›ĩ    î›Đ îœļ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“ î›ļ, îœŪî›ŋîœļ î›Ļ
îŪî›ļ   îœđ   î›ļ  î›Ļ îœļ î›Ļîœļ î›ļ î›Ķîœļ î›ļ îœļ îĨĄ
(i) î›―îœēî›ļ îœļ:  î›ļ îœŊ
î›―îœēî›ļ îœļ  ?
î›―îœēî›ļ îœļ î›ļ î›ĶîœēîĒîœŪî›ļ îœļ îĢîœžîœ“îœļî›ŋ îœŪî›Ļ îœđîĨĄ î›Ļîœļ î›ļ îœļ îœŊ î›ļîœļ   îœîœžî›―î, î›ŋîœđîœļ îœŪî›ļ
î›ļîœđ îœļ îœļ, î›ŋ î̐î›ļ îœļ  îœđ î›ĩ î›―îœēî›ļ îĪ îœļ îœļîœŪ îœđîĨĄ î›Ļ îĪ î›ļ î›Ķ-î›Ķ îœđ
 î›―îœēîœŪî›ļ î›ļî›ļîœļ îœļ îĪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
î›―îœēî›ļ îœļ î›ļ îŪ 1950 î›ļîœļ î›ļ îœļ îœŪî›ļ î›ŋ  îœđ î›ĩ î›ŋ  î›Ļî›ļ îŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ,
îœŪîœļ  îœļ îœĢ îĐ  îœļ î›ļ îœđî›ļî›Ķ îœļîœļ î›ļîœļ îœŪîĨĄ
î›―îœēî›ļ îœļ î›ļ î›ļî›ļ îœŪîœļ
1. î›ĶîœēîĒîœŪî›ļ îœî îƒî›―
o  îœļ  îœŪî›ļ îœŪîœŪîĒž îœŪîœē  îœļ  î›ŋ î›ļîœļîĨĄ
o îœļ îœļ î›ļ îœē îœļ îœļî›ļ  î›ļ îœļ î›ļîœļ î Ŋ îœļ î›ŧîœē î›―îœ­îœŪ î›ŋ î›ļ îœŪî›ļ îœļ
îœŪî›ū îœļ  îœŪ î›ŋîĨĄ
o îœŪî›ļ îœē îœŪîĒ î›ļîœļ î›ļîœđ îœļ î›ļ  - îœŪî›ļ îΊîĒī î›ļ îœîœąî›―  îœļî›đîœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ
îœļ îœļî›ŋ îœļ îœļ  î›ūîœļ î›―îœ•îœ­îœ‹îœ­ îœĢ îœđîĨĄ
2.  
o îœēîœŪî›ļ î›―îœēî›ļ îœļ îœļî›Ļ îœļ îĪîœŪ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
o îœē îœĨî›Ļ,   îœđî›ļî›Ķ î›ļ îĪîœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ   îœđîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
3. îŪ 
o îŪîœŪ î›ŋ  î›ļ îΊîœŪîĒž îœļ î›―îœēî›ļ îœļ î›ļî›Đ î›Ķ  î›ļ î›ļ îœē 
îĢ‘îœļ îĨĄ
o î›ŧî›ļîœŪî›ļ  î›ļîœļ îœŪ î›Ķ îœđ î›ŋ îœŪ  îŪîœŪî›ļ  îœđîĨĄ
4. 
o îœŪ îœŪî›―îœ‡ î›ļîœļ îœļ îĪ îœŪî›ļ î›ŋ  îœļ 10 îœļ 30  î›ļ î›―îœ• î›ļîœļ îĨĄ
o î›Ļ îœģî›đ î›ĩ  î›ŋ  î›đ î›ŋ îœđîĨĄ
5.  îœļ îœēîŪ
o î›―îœģîœŪî›ļ îœļ î›ĶîœēîĒîœŪî›ļ , î›ĻîœŪ îœļ î›ļ îœî îƒî›―îœ‹îœļ     î›ļ îœđ, î›đî›ļ
îœŪ  îœļ î›ļîœļ î›Ķ  îĨĄ
6. îœŪîœŪ
o îœļ î›ūîœļ îœļ  î›ĩ î›Ļ îœļ  î›Ļ   î›ļ   îœļ îœļ î›ŋ î›ŋ î›ļ
îœđîĨĄ
î›―îœēî›ļ îœļ î›ļ  
î›―îœēî›ļ îœļ   îœđî›đî›ļ î›ĩ î›ļ-îœēî›đ  îœđîĨĄ
1. îœđî›ļ î›ĩ î›ļ
o î›ļ îœļ î›Ķ îœģ îĄūî›Đ  î›ļî›Đ  îœđî›ļ  îœŪîœŪî›ŋ  îœđîĨĄ
o î›Ļ îœđ  îœļ î›ļ  îœŪî›đ î›ŋ îœđîĨĄ
o îŪîœļî›ļ î›ļ î›ļ î›ļ î›Ķ  î›Ķ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ, îœŪî›ŋîœļ î›Ļ-î›ļ îœđ
(î›Đî›ŋ) î›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
2. îœŊî›ļîœŪ î›ļî›ļ
o  î›ļ  îœŪ :
▩ îœŪî›ļ îœŊî›ļîœŪ:îœļ î›ļ îœļ  îĒîœē îœŪî›đ îœđîĨĄ
▩ î īî›Ļ îœŊî›ļîœŪî›ŋ î›ļ îœđî›ļ   îœđ,  îœļ îœŪ  îœļ îœđ
î›ĩ îœģîœļ îœđî›ļ  îœŪî›đ îœđîĨĄ
3. îœļ  î›Ļ
o îœļ î›ļ îœļ  î›Ļ   îœŪî›ļ î›ŋ îœđ î›ŋ îœļ î›ļ îœĪîœļ î›ĩ îœŪî›đîœļ îĨĄ
o  î›Ļ îœļ î›ļ îœŪ î›ĩ îœŪ î›ļ îœŪîœŪîĐ î›ļ îœđîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
4. îœĨî›Ļ îœîƒîœ“î›―îœ‹îœ­
o îœļ îœļ î›ļ î›Ļ  îĪîœŪ î›ļîœļ îĨĄ
o îŪîœļî›ļ îœĨî›Ļ î›ļ î›Ķ îœĨî›Ļ îœŪî›―îĢĨ îœļ  îœđîĨĄ
o îœĨî›Ļ îœģîœļ  îŪîœļî›ļ îœŪî›―îĢĨ î›ļ îĒîœŪî›ļ  îœļ îœĪ îœŪ îœđîĨĄ
(ii) î›―îœēî›ļ îœŪîĢ‹: îœļî›ŋ îœļ î›ŧîœģ îœŪ
î›―îœēî›ļ îœŪîĢ‹  ?
î›―îœēî›ļ îœŪîĢ‹ îŪ î›ĶîœŪ  îœŪî›Ļ (DASD) îĨĄ îœļ    îœŪîĢ‹  î›Ļ
(HDD) î›ĩ îĄĒ îœŪîĢ‹ (îœļ î›ĻîĢ‘îœļ îœŪî›ļ ) îĨĄ
î›ļ    î›ļ î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļ, îœļîœŪî›ļ  îœĪîœļ î›ļîœļ î›ŋ,  îœļ îĪ î›ļ îœđîĨĄ îœŪîĢ‹
î›ļ î›―îœēî›ļ îĪ îœļ îœļîœŪ îœđ, î›ĩ   îœŪ îœļ î›ŧîœģ îœđ î›ŋîœŪî›ļ î›ļ /î›Ļ îœļ îœļ îœĪîœļ
 îœŪî›đîœļ î›ļîœļ îœŪ î›Ļî›ļîœļ  î›―îœ•îœ‡îœ­ îœđîĨĄ
î›―îœēî›ļ îœŪîĢ‹ î›ļ î›ļî›ļ îœŪîœļ
1.  îœî îƒî›―
o îœļ î›ļîœļ îœŪ,  îœļ îœŪî›ļ  îœļ î›ļ îœî îƒî›― î›ļîœļ îĨĄ
o  î›ļ îœēî›ļîœļîĪĩîœĨ î›ļ  îœđ, î›ŋ îœļ  îœŪ îœŪî›ļ îœēîĢ‘î›ļ î›ļ îœļî›đîœļ îœēî ķ î›ļî›Đ 
îœēîĢ‘î›ļ  î›ļîœļ îĨĄ
2.  îœŪ
î›ĐîœĒ2îœŪ
o  îœļ î›ļîœļ î›ļ îœļ îĨ îœļ îŪ  î›ŋ îœđîĨĄ
o  î›ĶîœēîŪ î›ļîœļ îœŪ îœē îœŪî›ŋ  î›ĩ îœļî›ŋ îœļ îœļ îœļ î›ļ
îĒīî›ļ  îœđ (î›ŋîœđîœļ, î›ī îœĨî›Ļ, îœļîœļ)îĨĄ
3. îœĢ  
o  îœŪîĢ‹  î›Ļ îœļ îœļî›ļ îœļî›Ļ î›ļ îœļ îĪîœŪ îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ
o îœļîĢ‹îœ‚îœšîœ, îœđ î›ĩ   îĨĄ
4. îœļ î›ĶîĢ•îœ“îœ‡îœ­
o îœŪî›ŋ  îœļ  îœļ îĒž   (îœđ-îĢƒîœšîœąîœ•)îĨĄ
o îĢ•îœ­îœ’îœą îœļ  î›ļîœļ îœŪ îœŪîĒ·îœîœ‹îœąîœ’.
5. îœŪîĐî›ļ îœŪ
o î›―îœģîœŪî›ļ îœŪîĢ‹  îœŪ  îœļ  (î›ŧîœģ  îœđ î›ĩ îœĪîœļ/îœŪî›đîœļ  îœļ),
î›ĻîœŪ  îœģ -îœģ  î›ļ    îœđîĨĄ
6.  î›ĩ îœŪî›ŋ î›ļ î›đ
o îœļ î›ļîœē î›ū   î›ļîœļ  î›ĩ îœŪ-î̐îœļ  î›Ļ () î›ļ îœē  î›ĶîœŪî›ļ
îœŪî›ŋ î›ļ  î›ļîœļ îĨĄ
î›―îœēî›ļ îœŪîĢ‹ î›ļ  
î›―îœēî›ļ îœŪîĢ‹ î›ļ îœŪî›ļ î›ļ îœîƒîœ“î›―îœ‹îœ­  îĒĐîĢ•îœ‡   î›ŋ îœŪîĄŧ îœļ   :
1. 
o î›ļ  îœŪîĢ‹  î›―îœēî›ļ  îœļ îœļîœŪ î›ļ  î›ļ îœļ î›ĶîœŪî›ļ îœīî›ļ îœļ îœļ
îĨĄ
o îœļ îœļ î›ļ î›ļîœļ î ū îœē î›ļîœļ î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ī î›ŧîœģîœļ îĨĄ
2. îœŊ
o îŪîœļî›ļ îœļ î›ļ î›ļ îœŪîŦ îœī  îœŪîœŪî›ŋ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ îœŪî›ŋ îœđ î›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
o îœļîœĢ î›ļîœļ îœļ  îœļ î›ūîĒŸîœžîƒ î›ļ îĨĄ
3. îœļ
o îŪîœļî›ļ îœđî›ļ î›ļ îœļ îœļ  îœŪîœŪî›ŋ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ, î›§îœ‘îœ‡îœ―îœ“  îŪîœļî›ļ 512
î›Ļ î›ļ  îœđîĨĄ
o  îœŪîĢ‹  îœļ î›ļ îœļ î›ū î›Ļî›ļî›Đ îœđîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
4. îœŪ
o îœđ î›ļîœļ  î›ļ  îĢ•îœŪ  îĢ•îœ‡  îœđî›ļ î›ļ îœŪ î›ļ îœŪ î›ļîœļ îĨĄ
o î›Ļîœļ /î›Ļ îœļ î›ļ îœđ  îĢ•îœ­îœ‹îœ­îƒîœ‡îœŊ  îœŪ î›Ŧ  îœļ î›―îœ•îœ‹îœļ 
 îœŪ îœđîĨĄ
5. î›ļîĢîœ“îœžîƒ
o î›ļî›Đ îœļ îœŪî›ļ î›ļ îĢîœ“  î›ļîœļ , îœŪî›ŋî›ļ  îœĨî›Ļ îœŪîĢîœ‘ 
îœļ îŪ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
6. îœĪ/îœŪî›đ 
o îŪîœļî›ļ îœđ  î›ļ /î›Ļ îœļ  îœđ î›ŋ îœļ î›ļ îœĪîœļ  îœŪî›đîœļ î›ļîœļ îœŪ 
 î›ŧîœģ îœđîĨĄ
o î›ŋ  î›ŋ RPM (îŪîœŪ îœŪ î›ŧîœģ)  î›ŧîœģ îœđ  î›Ļî›ļ îœŪ îœļ î›ļ  î›ļîœļ
î›ļ î›Ŧ îœđ  îœđîĨĄ
îœî îî›― îĐ
îœļ îœļ  î›ļî›Đ î›―îœ“îœ† îœŪ :
1.  î›ļ  î›ļ
o îœŪ î›ļ îœŪî›ū  î›ļ îœî îƒî›―îœ‹îœļ   îĨĄ
2. î›ŧîœģ îœŪ
o îœđ î›ļ îœŪî›ū îœļ  î›ŧîœģîœļ  îœļ  îĨĄ
3. îĢ•îœ‹îœ­îƒîœ‡îœ“îœ† 
o îœļ î›ļ îĢ‘îœ™  îœĪîœļ  îœŪî›đîœļ  îœŪ  îĨĄ
î›ļîœē  îœî îî›―    î›ļ  îœđîĨĄ
îœē: î›―îœēî›ļ îœļ  î›―îœēî›ļ îœŪîĢ‹
îœŪîœļ
î›―îœēî›ļ îœļ
î›―îœēî›ļ îœŪîĢ‹
îœî îƒî›― îŪî›ļ
îĒ
îŪ (îĪŠîœ°îŸ…î›ļ)
îĢđ

îœļîœĒ

îĢ‘îœ­ (îŪîœŪ î›ŋ)
îœļ
î›ĐîœĒ2îœŪ
îœŪîœļ
î›―îœēî›ļ îœļ
î›―îœēî›ļ îœŪîĢ‹
îœŪîœŪ

î Ŋ

îœŪ îœŪî›―îœ‡ î›ļîœļ îœļ îĪ îœŪî›ļ î›ŋ   îœļ  î›ļ
î›―îœ• î›ļ îœđ
îœŪîĐî›ļ îœŪ  îœđ
îŪ
îœđî›ļî›Ķ, î›ĶîœŪîœļî›đ
î›ēîœļîœŪ îœŪîĢîœ‘,
îœļîœļ
îœļ
îœēîŪ
îœļî›đ î›đî›ŋ
îœ‡îŸ―îœ­îœ• îœî îƒî›―
îœŪîĒšîœœîŠ:  î›ļ î›―îœē
 îœļ î›Ļîœļ , î›―îœēî›ļ îœļ îœēîœļ î›ĶîœŪîœļî›đ î›ļ î›ļ   – , îœļ, îœļîœŪî›ļ îŪîœ­î›―îœąîœ‹
î›đî›ŋ îœļ îœļ , î›ļ îœļ îĪîĨĄ îœģ î›ī, î›―îœēî›ļ îœŪîĢ‹ îœŪ îœēîĢ‘î›ļ î›ĶîœŊ î›ļ
 , î›ŋ   î›ļîœļ , î›Ķ îœŪî›ļ  î›ļîœļ , î›ĩ î›ļîœē î›ū  îœļî›ļ   îœŪî›ļ î›ļîœļ îĨĄ
îœļ îĢîœžîœ“îœļî›ŋ î›ļ îœēîœŪ  îœđîœļîœŪî›ļ îœļ î›ĩ îœđîœļîœŪî›ļ îœŪîĢ‹  î›ļ  î›đ îœģîœŪî›ļ  îœđîĨĄ îœļ îœļ
 î›ļ îĢîœžîœ“îœļî›ŋ î›ļîœļ îœŪ îœŪîœĪ îœļ , î›ŋîœŪî›ļ îœŪîĢ‹ îœĒ î›ĻîĢ‘îœļ î›ĩ îœļîœĒ îœļ î›ļîœļ îœŪ
 îœļ îĨĄ
î›ļ î›ļî›ļ îœŪîœļî›ī î›ĩ   î›ļ îœļ îœļ î›ūîĐ î›ĩ îœļîœļ î›ļ îœļ îŪ,
î›ļ îœģ îœŪî›ļ îœļ î›ĩ îœŪîĢîœ‘ îœŪî›ŋî›Ļ  îœļ îœŪ îœļîœļ   îœŪ îœđîĨĄ
(î›đ) îœŪîĄŧîœŪî›đ îœē îœŪî›Ļ  î›―î›―îœ­îŠ î›ļ: îœŪîŪ î›ĩ  îœŊîĢ™îœ­îƒîœ îœģîœŪîĨĄ
: îœŪî›ŋ îœŪî›ļ  î›Ķîœļ î›ļ îœģ  î›ļ î›ļ îœļ îĨĄ  î›ļî›Đ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›Ļ î›ļ îœļ ,
 î›ļî›Đ î›Ķî›Ļ, î›ļî›Đ îŪîœļî›ŋîœļ îœŪîœĒî›Ļ î›ļ îœļ ,  î›ļî›Đ îœĨ  îœļ îĨĄ î›ļ îœģ îœļ î›ļîœļ
,  î›Ļî›ļ  î›ļ îŪ î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ     îœē î›―îœ­îœžîœ‡îœļ  îœŪî›ļ  î›ļîœđ îœļ îœēî›Đ îœļ
îœđîĨĄ   îœē îœŪî›Ļ î›ļ  îœđîĨĄ
îœē îœŪî›Ļ îœļ î›ŧî›ļ  î›ŋ î›ļ î›ļ îœģ  î›ļîœļ  îœŪî›ļ  î›ļ î›ļ î›ĶîœŪ
îœŊ îŪ î›ļîœļ   î›ļîœļ îĨĄ      îœļ  îœŪî›ļ î›ŋîœļ îœļ îœē
îœŪî›Ļ îœŪîŪ î›ĩ  îœŊîĢ™îœ­îƒîœ îœģîœŪ (VRU) îĨĄ î›Ļ   î›ļ îœŪîĢ‘îœ­îœ“ îœļ , î›ŋîœđîœļ îœŪî›ļ 
î›Ķîœļ îœđîœŪî›ļ î›ŋ  î›ļ îĐ î›ļ  î›ļ îœļ îĨĄ
1. îœŪîŪ - î›ļîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ îĢ‘îœŪî›ļ 
îœē
îœŪ  îœî îî›―îœ­îœ‹îœļ î›ļ îĢ‘îœ­
î›ĐîœĒ2îœŪ
î›―îœŪ îœŪîŪ îœļ îœē î›ļîœļ îĨĄ î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļ îœŪî›ļ îœļ î›Ķîœļ î›ļ îœģ  î›ļ îœē î›ļîœŪ îœŪî›đ îœđîĨĄ
î›Ķ  î›Ļîœļ î›Ķîœļ îĢ‘ î›ļ  î›ļîœļ   îœļ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ îœļîœŪî›ļ î›ļ îœģ îĢŒîœąîœ‹  î›ļîœļ î›ļ
îœļ î›Ķ î›ļ  îœđîĨĄ  î›ļ îœļ î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ   îœŪîŪ î›ļ îĢ‘  î›ŋ îœđîĨĄ
îœŪîŪ  îœđ?
îœŪîŪ î›ļ îœē îœŪî›Ļ îœđ î›ŋ î›ļ îœģ îœļ î›ŋî›ļ îœļ îœđ î›ĩ îœļ î›ļîœĒ  îœĨ î›ļ îœđ,
î›§îœ‘îœ‡îœ―îœ“  îœļ  î›Ļîœļî›ŋ î›ļîœļ  îĨĄ îœŊ î›ļ  î›ļ î›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
îœŪîŪ î›ļ îœŪîœŪî›ŋ îœēîœŪ î›ĩ îœîœ―îœŪî›ļ îœēîœŪ î›ļîœļ îœîœąî›― î›ļ î›ŋîœēî›Đ îœē î›ļ  îĨĄ î›ļ îĢŒîœąîœ‹
 î›ŋ î›ļîœē î›ū  îœđ - î›―îœ­îœžîœļ  î›ļî›Đ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ , î›ļî›Đ îœĨ   î›ļî›Đ îœŪî›―îĐ  - îœļ îœŪîŪ î›ļî›ļîœļ î›Ķîœļ
  î›ļîœĢ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ
îœŪîŪ î›ļîœļ îŪî›ļ
îœŪîŪ î›Ķ î›ļî›ļ î›ļîœļ   î›Ķ-î›Ķ îŪî›ļ î›ļîœļ îœļ îĨĄ î›Ļ  îŪîœēî›đ îĩîœļîœŪ î›ļ îœļ
: î›Ļîœđ îœŪîŪ î›ĩ -î›Ļîœđ îœŪîŪîĨĄ
. î›Ļîœđ îœŪîŪ - îœēîœļ î›Ļî›Ļ î›ļîœļ î›―î›―îœļîœļ î›Đ
îœļ îœŪîŪ îœļ  î›Ļîœļî›ŋ îœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļîœĒ  îœŊî›ļ  îœļ îŪ î›ļîœļ îĨĄ  î›ļîœē î›ū  î›ļ
î›Ļî›Ļ î›ļîœļ î›ļ î›ļîœļ î›ļîœļ î›ļîœļ î›ŋîœđ îœđîĨĄ
1.  îœđîœŪ  îœŪîŪ
â€Ē î›Ļ î›ūîœļ îœŪ î›ļîœļ î›ļ îœļ î›ļ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđ î›ŋ îĢŸîœ­îœžîœą î›ļîœļ îœŊ  îŪ î›ļî›ļîœļ
î›ļî›ŋ  îœŪîœē îœļ îĨĄ
â€Ē îœļ îœŪîœē î›Ķ î›ĩ îĪîœŪ îœļ îĨĄ
â€Ē :îĢ‘îœ­ îœđ î›ĩ î›ļî›ŋ î›ļ î›ļî›Đ  (î›ļ îŪîœŪ) î›ļîœļ î Ŋ îœļ îœŪîŪ î›ļ î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē îœēî›ļ:  î›ĩ î›ļ îœē  îœŪîŪ îœēîĨĄ
2. îœļîœĒ îĒŽîœąîœ• îœŪîŪ
â€Ē î›Ļ î›đîœēîœŪîœĢ îœļ î›ļ îœŪîœļ î›ļ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđ (î›ŋîœđîœļ îœļîœĒ îœģ ), î›ĩ îŪîœļî›ļ î›đîœēîœĢ
î›ļ î›ļ î›―îœŊîĐ  îœđîĨĄ
â€Ē îœŪ î›ŧîœģ îœđ, î›ĩ  î›đîœēîœĢ îĢŸîœ­îœžîœą î›ļîœļ îœŊ î›ļîœļ î Ŋ îœļ î›ļî›ŋ  î›ĶîœŪî›ļ  î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē :îœĨ î›ĩ îĢĒ .
â€Ē îœēî›ļ: î›ĩ î›ļîœļ   îœēîœŪîŦ î›ļ î›ļ îœđ (îĪîœŪîœĨ )îĨĄ
. -î›Ļîœđ îœŪîŪ –  î›ĩ îœēîœŪî›ļ
î›ĐîœĒ2îœŪ
îœļ îœŪîŪ î›ļîœĒ    î›ļîœļîĨĄ îœļ îœŪîŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ î̚îœļ  îœļî›ŋ î›ļî›ļ î›ļ î›ĻîĢ‘îœļ î›ļîœļ îĨĄ
1. î›Ļî›ļî›ŋîœļ îœŪîŪ
â€Ē î›ļî›ŋ  îĢŸîœ­îœžîœą î›ļ î›ū îœģ îœŪî›ūîœĢî›ļ îœđîĨĄ
â€Ē  î›ĩ  îœēîŦ î›ļîœļ îœŪ î›Ķ îœđîĨĄ
â€Ē îĢ‘îœļ,  îœē îœļ  îœŪîŪîĨĄ
â€Ē îœēî›ļîĢŸîœ­îœžîœą î›ļîœģ îœļ  î›ļîœļ , î›ĩ îĢŸîœ­îœžîœą îœđ  î›ļ îœđîĨĄ
2. îœļî›ŋ îœŪîŪ
â€Ē î›Ļ    î›ūîœŪ îœļ î›ļîœļ îœŪ îœļî›ŋ  î›ļ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđ, î›ŋ îœŪ  ()
î›ļ î›ļîœŪ î›ļ îœđ î›ĩ îœļ î›ļî›ŋ  îĢ•îœ­îœ‹îœ­îƒîœ‡îœŊ î›ļ îœļ îœđîĨĄ
â€Ē îĢ―îœ†, îī î›ĩ îœĢ îĐ  îœēîŦ î›ļîœļ îœŪ îĨĄ
â€Ē :îœĢîœļ  î›ļîœļ îœŪ îœļîœĒ,  îœē î›ĩ  îŪîĨĄ
â€Ē îœēî›ļî›đîœļ   îœļîœŪî›ļ îœļ   îĢ‘îœ­îĨĄ
3.  îœŪîŪ
â€Ē îœŪîœļ  îœļ îœļîœŪ  îœļ  îœēîŦ î›ļîœļ îœŪ  î›ļ  î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē î›§îœ‘îœ‡îœ―îœ“  îœŪîœŪ ,  î›ĩ î›ļ îœŪîŪ   îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē :, îœļî›ŋ.
â€Ē îœēî›ļ:î›ļî›ŋ  îœđ î›ĩ  î›ļîœļ  î›đ  î›ŋ îœđîĨĄ
îœđîœŪî›ļ î›ŋ  îœŪîŪ î›ļ 
â€Ē î›ļ î›ĩ îĢ‹îœģ   îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ îœēîŦ
â€Ē  î›ļîœļ îœŪ îĢĒ
â€Ē îœēî›ļ  î›―îœ­îœ•îœ­îœ‹ î›ĩ îœŪ
â€Ē îœŪî›ļ, î›ļ î›ĩ î›Đ î›ļ
â€Ē îĢîœ“ î›ĩ îœŪ
î›ĐîœĒ2îœŪ
2.  îœŊîĢ™îœ­îƒîœ îœģîœŪ - îœļ îœļ î›ļ îœģ
î›Ķ,  îœŪî›ŋ îœŪî›ļ  îœŪî›ļ î›ļ î›ļ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ î›ļ îœĒ  îœđ, " î›ļ  î›ļ
îĢĒ îœđîĨĄ îœđ î›ŋîœļ î›ļîœļ îœŪ 1  , î›ļîĢîœ‘îœ“ î›ļîœļ  îœļ  î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ 2  ..."  î›ļî›Đ
î›Ļ  îœđ;  î›ļ  îœŊîĢ™îœšîĄŒ îœģîœŪ (VRU) îœđîĨĄ
 îœŊîĢ™îœ­îƒîœ îœģîœŪ  îœđ?
 îœŊîĢ™îœ­îƒîœ îœģîœŪ, îœŪî›ŋîœļ  îœē îœŪî›Ļ î›ļîœļ    î›ŋ î›ŋ îœđ, î›ļ îœē
îœŪî›Ļ îœđ î›ŋ î›ļ îœģ îœļ îœļ  îœļ î›ļ îœļ  îĄĻ  î °îœŪ  îœŊîœŪ î›ļ îœđîĨĄ
 îĄĻ  î›ļ   î›ļ îœģ î›ļ îœļ  î›ļîœļ î›ļ î›ļ îœđîĨĄ îœļ îœŪî›Ļ î›Ķ î›Ļ
 îœŊîĢ™îœšîĄŒ (î›Đ) îœŪîĢîœ‘ î›ļ îœŪîĢĢ îœļ , î›ŋ î›ļ îœģ î›ļ îœĒ î›ļ  î›ļî›ļîœļ 
îœļ îœîœ­îœ‡î›―îœąîœ‡ î›ļîœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļîœļ îĨĄ
 î›ļîœđ îœļ î›ļ î›ļ îœđ?
â€Ē î›ļ îœģ î›ēîœŪ îœļ î›ļ îĪ î›ļ îœđ  îœŪî›đ  î›ļ îœļ  îĄĻ  îœļ î›ļîœļ
îœŪ îœļ-îœģ -îĢ™îœąî›― () îœļ î›ļ  î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē î›ŋ  î›ļîœē î›ū î›Ķîœē î›ļîœļ  (î›ŋîœđîœļ î›Ķ îœđ î›―îœļî›ļ î›ļ),  îœŪîĢîœ‘ î›ļîœļ î›Ļîœē î›ļ
îŪîœļ î›ļ îœđ î›ĩ î›ļ  îœŊîĢ™îœ­îƒîœ îœļ îœđîĨĄ
â€Ē î›ļ-î›ļ îœģ-îœŊî›ļ îœŪî›ļ  îœļ î›ļ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđ;  î›ļ-î›ļ î›ļ îœģ
î›ļîœī îœŪîĐ î›ŋ î›ļ  î›ļî›ļîœļ  îœđîĨĄ
 îœŊîĢ™îœ­îƒîœ îœŪîĢîœ‘ î›ļîœļ îŪî›ļ
1. îœģ-îœŊî›ļ î °îœŪ îŪîœŪîœŪîĒ
o  î›ŋ î›ļ îœŊî›ļ î›ĩ îĪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
o "î›ļ î›ļ îœļ îœŪ îœģ îœđ" î›ŋîœđîœļ îœŪîœŪîĒŪ îœļ î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ î›ŋ
îœđîĨĄ
2. îœļ-îœģ -îĢ™îœąî›― () îœŪîĢîœ‘
o  îŪ î›Ļ îœŪî›ļîœļ îœļ  îœļ  î›ŋîœđ î›ŋ  î›ļ îœđîĨĄ
o î›Ļî›ļ  îœŪ îĪ î›ļ îœĪîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ, î›ŋîœđîœļ îœŪî›ļ î›ļ î›ļ
îœđ  î›đ îžĨîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
 îœŊîĢ™îœ­îƒîœ îœģîœŪ î›ļîœļ î›ĶîœēîŪ
A. îĪî›ļ îœļ 
â€Ē îœļîĒ™îœ•îœ­î›Ļ î›ĩ î›ļ    îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē îœŪ îœŪî›ļ  îĢîœ­îœŽ î›ļîœļ 24/7 îœļ îŪ î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē  îœļ î›ļ , î›đîœļ  îœļ îœŪ  îœēîœŪî›ļ  î›ļ îĢ•îœŪ î›ŋîœđ î›ŋî›ļ îŪ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
. îœļîœŪîœļ îœŪîĢîœ‘ 
â€Ē î›ŋ  î›ĶîœŪîĢîîœ‚ "200    îœēîœĢ" î›ŋîœđ  î›ļî›ļ  î›ĻîœŪ   î›ļîœļ
îĨĄ
. îĢĒîĢ– îœļ 
â€Ē î›ŋ î›ļ  îœŪîœļ î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđ ( î›ļ ,  îœļ î›Ķî›Ļ)îĨĄ
â€Ē îΊîœŪîĒžîœîœ­îœŪ  î›ļ îŪîœ―î ĻîœŪî›ļ î›ļ  î›ļîœļ   î›ļ îœđîĨĄ
. îœŪ 
â€Ē  î›đîœļ î›ļîœļ îœļ î›ĩ î›Đ-îœŪ î›ļ îĄĻ î›ļ î›ļ    î›ļîœļ
îĨĄ
â€Ē   îœŪîĒĐ îœŪîœŪ î›ļîœļ îœŪ  î›ļîĨĄ
î›Đ. îĢîœ­îœ‚îŠ îœŪî›Ļ 
â€Ē îœļ, îœŪ î›ĩ îœģ î›ĶîœŪîĢîîœ‚ î›ŋîœđîœļ î›ļ îœģ î›ļîœļ  îĢ‹îœ“îœ† îĨĄ
â€Ē îœļ îœļ , îœļ îœļîœļ , î›ĩ î›ŋ î›ļîœļ î Ŋ îœļ îŪîœŪîœŪîĒ îœļîœļ îĨĄ
 îœŊîĢ™îœ­îƒîœ îœģîœŪ î›ļîœļ 
â€Ē î›ĶîœŪîœŪ  îΊîœŪîĒžîœîœ­îœŪ  î›ļ  î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē  îĢ‘îž—îœļ î›ļîœļ îœŪ îĪî›ļ îœļ  îœļî›ŋ îĨĄ
â€Ē 24/7 îĄĐ.
â€Ē îŪîœ―î ĻîœŪî›ļ î›ļ î›ĶîœŪî›ļ î›ļ-î›Ķîœēî›ļîœģ  î›ĩ î›Ļîœđ  îœđîĨĄ
îœģ î›ļîœļ  î›―îœēîœ‹îœ―îœŪ
â€Ē î›ļ-î›ļ î›ļ îœģ î›ļ î›ŋ  î›ŋîœđ  îœđîĨĄ
â€Ē    î›ĶîĢ™îĒž  î›ļ   î›ļîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē îœŪ îœ•î›―îœąîœ•îœ­îœîœ‹ - îœļ  îœē î›ļ îĢ•îœ­îœ‹  îœļ î›ļîĨĄ
îœŪîĒšîœœîŠ
îœļ îœŪîœŪî›ŋ î›ŋ , îœŪîŪ î›ĩ  îœŊîĢ™îœ­îƒîœ îœģîœŪ îœē î›ļ   î›ŋ   î›ļ îœļ
î›ļ îœģ î›ļîœļ  îœîœ­îœ‡î›―îœąîœ‡ î›ļîœļ   î›ļîœļ  - î›ļî›ŋ  îœļî›đî›ļ  î›ŋ îœļ îœēî›ļîĨĄ
â€Ē îœŪîŪ  îĢŒîœąîœ‹  îœ‘îœ―î›ŋîœģ îĪ î›ļ îœîœ―îœŪî›ļ îŪîœŪîœŪîœŪ îŪ î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē  îœŊîĢ™îœ­îƒîœ îœģîœŪ  î›ļ îœģ îœē î›ļ   îĢ‹îœ“îœ† îŪ î›ļ îœđ, î›ŋ îœŪîœļ
 îœļ  î›ĩ îĢîœ­îœ‚îŠ îœŪî›Ļ   îœđîĨĄ
 îœŪî›Ļ îœļ îœļ î›ŋîœļ, î›ļ î›ļîœļ, îœĪî›Đ î›ļîœļ î›ĩ  î›ļîœļ î›ļîœļ î›ļîœļ î›ļ  îœŪ îœđîĨĄ îœļ
î›ļî›ļ î›ļîœļ  îœŪî›ļîœŪ îœļ îœļ ,  îœŪ îœļîœĒ, îĢîœ­îœ‚îŠ î›ĩ îĢ·îœ­îœ‰îœ­  îœļ î›ŋîœļ îĨĄ
î›―îœ­îœžîœļ  î›Ķîœļ îœŪîĒ·îœŪî Ļ î›ļîœļ î›Ķî›Ļ î›ļ îœŪîŪ î›ļ îœļ   î›Ķîœļ î›ļ î›ļîœļ îĪî›ļ îœļ î›ļ î›ļ
î›ļ îœļ ,  î›đ -  î›Ļ  îœē îœŪî›Ļ î›ļ  î›ļ îœļ  î›ŋ îœŪîœŪî›ŋ
îœēîœŪ î›ļ î›ĶîœŪî›ļ îĢ‘îœŪî›ļ î›ĩ î›Ļîœđ îœļ   î›ļîœļ îĨĄ
-
3. -   î›ļîœļ  îœŪîĄŧîœŪî›đ îœŪîœļî›ī  î›―î›―îœ­îŠ î›ļ:
(i) îœŪî›ļ î›đîœēîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ  îœģ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ 
(ii) îœļî›ŋ îœļî›Ķ
(iii)  î›ĩ î›ūî›ļ
(iv) îœļ î›ĩ îœē .
: î›ļ î›ūîĐ î›ļ îĐ î›ļîœļ î Ŋ îœļ   î›ļ îœŪîœļî›ī î›ļ 
î›Ļ îœŊ î›ļ î›ļ îœŪîĒ·îœŪî Ļ î›ļ î›ūîĐ î›ļ î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļîĨĄ îœŊ   (î›ĻîĒ )
î›ļ  î›ļî›ļîœļ î›Ķîœļ î›ĶîœŪ  î›ļ îœŊî›ŋ îœŊ  î›ļ î›ļ  îœđ, î›ŋ î›ļ î›ļîœŪîŪ 
îŪîœļîœŪ îœļ îœđîĨĄ î›ĶîœŪî›ļ î›ūîĐ î›ļ ,  î›―îœ­îœžîœ‡îœą îœđ îœŪî›ļ î›ļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ îœļîœļ, îĒĐîĢ•îœ‡
î›ĩ îœĪîœļ   îœŪî›đîœļîĨĄ î›Ļîœļ îŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ,     î›ļîœē î›ū   îœģ
îœŪîœļî›ī î›ļ î›đî›ŋ î›ļ îœđîĨĄ î›Ļ î›ļîœļ  î›Ļ îĐ  î›―îœ•î î›ĩ îœŪîĄŧîœŪî›đ îœēîœŪî›ī î›ļîœļ
 î›ļ :
(i) îœŪî›ļ î›đîœēîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ  
îœģ
 îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ îǃîœŪ î›ļ
î›ĐîœĒ2îœŪ
  îœđ?
î›ļ-î›ļ,   îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ î›ŋîœĢ î›―îœ­îœž î›ļîœļ îĨĄ î›ļ îœĨî›Ļ îœļ îœģîœļ  îœļ î›ļ î›ļî›ļîœļ îœļî̐
î›ļîœļ î›ļîœļ î›ŋ (î›ŋ îœĨîœŪ î›ļ îœĢîœĢ î›ļ î›ļ îœđ), MS Word "îœĨî›Ļ îœļ îœļ " î›ļ î›ļ
îœŪîœĪ îœēîœŪ îŪ î›ļ îœđîĨĄ
î›Ļî›ļ   î›ļ?
 îœŪî›ŋ îœŪî›ļ îœŊ îœļ îœļ  î›ļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ  îœŊîœ“î›―îœ’ î›ĩ îœģîœļ  îœŪîĒšîœœîŠ îœŪî›đ îœŪ îœđîĨĄ î›Ķ 
 î›ļ î›Ķ î›ĶîœŪ îœŊ  îœŪ î›―îœ­îœžîœ‡îœą îœđîĨĄ  îœēîœŪ  îœî›―îœ­îœ‡îœą îœđ î›ĩ îœĨîœŪ î›ļ îœĨ
î›đ îœđîĨĄ
î›Ļîœļ î›ļîœđ îœļ î›ļ îœđ?
1.  îœēîžĨ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›đ î›ŋ  îœģ îœĨî›Ļ îǃîœŪ î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ
2. î›Ķîœļ î›ļ î›ļ  îĢ•îœ­îœ‹  î›đ î›ŋ î›Đ îĪ îœŪî›đî›Đ îœļ î›―îœ­îœŪîĨĄ
3. îœŊ  “î›Ļ” îœđ  î›ŋ îĨĄ
4. “î›ēîĄĨîœļ” (îœļ îœģ )  î›ļ î›ļ → îœŪ “îœĨî›Ļ îœļ îœļ” î›―îœēîĨĄ
5. î›ļ   î›đîœē îœđîĨĄ  îœĨî›Ļ î›―îœē îœŪî›ŋîœļ  îǃîœŪ î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ  î›ĩ
îǃîœŪ î›ļ  î›ļ î›ļîĨĄ
îœŊ: îœģîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ îĪ î›ļ  îĢ•îœ­îœ‹  î›ŋîœĢ î›ŋ î›ŋ î›ļ î›ļ î›đ  îĨĄ
îĢ‘îœŪî›ļ î›ŋ  
 î›ŋ î›ļîœļ   îœđ:
â€Ē î›ļî›Đ  îĢŸîœžîƒ  îœŪî›đîœļ  îœŪîœŪ î›ĶîœēîĨĄ
â€Ē î›Đ îœŊ  îœēîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļî›ŋ î›ļ îœē  îœŪî›ļ îĨĄ
â€Ē  î›Ķ-î›Ķ î›Ļ  îŪîĢ‘îœē îœŪî›ļ îĨĄ
(ii) îœļî›ŋ îœļî›Ķ
  îœđ?
îœļî›ŋ îœļî›Ķ îœļ  îœđ îœŪî›ļ î›ļ îœļî›ŋ îœŪî›ļ  îœļ îœĨ îœŪî›ļ  îœđ: î›Ļî›ļ î›ļ,
î›īîœŊ îœļ, îœŪî›ŋ î›ĩ îœļîĨĄ îœļ îœļîœŪ  î›ļ  îœŪî›ļ î›ļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ îœŪîŪ îœļ  îœļî›đîœļ 
î›ļîœđ  îœŪî›đîœļîĨĄ
î›Ļî›ļ   î›ļ?
îœŊ î›ļîœļ î›ļîœļî›ŋ îœļ îœŪîœļ îœŪ-îœŪ îœŪ :
â€Ē A4 î›ļ î›ļ  î›ļ
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē   îœŪî›ŋ 1 î›Ļîƒî›―  î›―îœ­îœŪ
â€Ē îœŊ     î›―îœ­îœŪ
 î›Ļ îœŪîœŪ î›ļ   îœļ  î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœļî›ŋ îœļî›Ķ î›ļ  î›ļ îœđîĨĄ
î›Ļîœļ î›ļîœđ îœļ î›ļ îœđ?
1. “îœļ” îœđ  î›ŋ (îœēîœļ îĢ‹îœ“îœ†  “îœļî›ŋ îœļ” îœŪî›đ î›ŋ î›ļ îœđ)îĨĄ
2. î›ļîĢîœ‘ îœŪî›ŋ î›―îœēîœļ  îœļ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ “îœŪî›ŋ”  î›ļ î›ļîĨĄ
3.   îĢ‹îœļ  î›―îœēîœļ î›ļîœļ îœŪ “î›īîœŊ îœļ”  î›ļ î›ļîĨĄ
4. î›ļîœĒ î›ļ î›ļ î›―îœēîœļ î›ļîœļ îœŪ “î›ļ”  î›ļ î›ļ, î›ŋîœđîœļ A4  îœļîĨĄ
î›ĶîœŪî›ļ îœŪîĢ‘îœī îœļîœŪ î›ļîœļ îœŪ:
â€Ē “îœļî›ŋ îœļî›Ķ” îœģ î›ļîœļ îœŪîœ‹î›―îœ•îœļ  î›ļîœļ  î›ūîœļ   î›ļ î›ļîĨĄ
â€Ē î›ļ   îœŪî›đî›Đ îœļ î›ŋ  îœŪî›ŋ, îœļ î›ļ î›ĩ îœļ î›ļ î›ĶîœŪî›ļ
î›ļ îœļ îœŪî›ŋ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
 
â€Ē î›Ķî›Ļ î›ļîœļ îœŪ î›Ķ îœŪîœŪîĒž îœŪî›ŋ î›ļ î›ļ îĒīî›ļ  îœđîĨĄ
â€Ē îœēîĢ‘î›ļî›ī  îĢ‹îœļ  î›īîœŊ îœļ î›ļ  îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē îĨ†îœ• î›ļ î›ļîĢîœ‘ î›ļ î›ļ îĒīî›ļ  î›ļ îœđîĨĄ
îœŪ: î›ļî›ŋ î›ļ  î›ĩ îœŪ îĐîœēîœŪ îœļ îœî›―îœ‹îœļ î›ļîœļ îœŪ, îœēîŦ îœļ îœļ îœļ îœļî›ŋ îœļî›Ķ î›ļ
î›ŋîœ­îƒî›― î›ļîĨĄ
(iii)  î›ĩ î›ūî›ļ
  îœđ?
 î›ĩ îœļîœŪ î›ļîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļîœļ îœŪîĢĢ î›ļ î›Ļî›Ļ î›ļîœļ  î›ŋîœļ   î›ļîœļ îĨĄ 
îœļ, îœđîĪîœĨ, îœļ  îœģîœļ îœļî›ŋ   î›ŋîœĢ î›ļîœļ  î›ĩ îœđî›ļîĪ  î›ŋîœĢîœļ î›ļîœļ îœŪ îœļîœŪ î›ļ
î›ĻîĢ‘îœļ îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ
î›Ļî›ļ   î›ļ?
îœŊ î›―îœ­îœžîœ‡îœą îœđ îœŪî›ļ î›ļ î›ļ îœīîĒŋ î›ļî›ļ îœŪî›đîœļîĨĄ  îœīîĒŋ î›ļîœļ î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ī  î›ŋîœĢ îœđ, î›ĩ
î›ļ î›ļîœļ î›ūîœļ î›ļîœē î›ū î›ūî›ļ î›ŋîœĢ îœđ îœŪî›ļ îœļ î›Ķ îœŪî›đîĨĄ
î›Ļî›ļ  î›ļîœđ îœļ î›ļ îœđ?
î›ĐîœĒ2îœŪ
 î›ŋîœĢîœļ î›ļîœļ îœŪ:
1.    îœīîĒŋ î›ļ î›―îœ’îœ‹ î›ļ îœŪî›ŋ    î›ŋîœĢ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ .
2. “îœŪîœĒî›Ļ” îœđ (îœīîĒŋ  î›ļîœļ îœŪ)  “” îœđ (îœđîĪ/îœļ  î›ļîœļ îœŪ)  î›ŋ îĨĄ
3. “”  î›ļ î›ļ → “”, “îœđ”  “î›ļîĢîœ‘â€ î›ŋîœđîœļ îœŪî›ļîĒ™îœžîƒ  îœļ î›―îœēîĨĄ
4. îœģ-îœīîĒŋ  î›ļîœļ îœŪ, îœŪîœĒî›Ļ îœđ îœļ "îœļî›ŋ "  î›ļ î›ļ î›ĩ îœŪ î›Ķ îœđ, 
î›ĩ î›―îœ―îœĢî›Đ î›ļ î›Ķîœēî›ļîœģ îœŪ î›ļîĨĄ
î›ūî›ļ î›ŋîœĢîœļ î›ļîœļ îœŪ:
1.   îœđîĪ î›ļ î›―îœ’îœ‹ î›ļ.
2. “” îœđ , “îœļîœŪ”  ( î›ļîœļ  î›Ļî›ļ)  î›ļ î›ļîĨĄ
3. îœģî›―îœą îœļ î›ļî›Đ  î›―îœē  î›ĶîœŪî›ļ  î›―îœē.
 î›ļîœļ 
â€Ē îœģ îœŊî›ī  îŪî›ļ 
â€Ē î›Ķîœē î›ļ î›ļ îœŪîœŪîĒž 
â€Ē  î›ļîœļ  îŪîĐ  î›ĩîœî›―îœ­îœŊî›ļ îœīîĒŋ 
 îœŪîĒĐîœŪî›ļ îĢ‘îœ­îœ™îœļî›ŋ î›ļ   î›đîœļ î›ļîœļ îœŪ  îĒ‹îœļ  î›ļ îŪ î›ļîĨĄ
(iv) îœļ î›ĩ îœĨ
îœē

  îœđ?
îœļ îŪîœļî›ļ îœīîĒŋ î›ļîœļ   îœŪî›đî›Đ îœļîœļ ; îœĨ
îœē
 îœ‹îœąî›―îœļ îœŪî›đî›Đ îœļîœļ îĨĄ î›Ļ îœŊ îĢ•îœ­îœ‹îœžîƒ  î›§îœ‘îœ‡îœ―îœ“ 
îœŪîĄŧ î›ŋî›ļ îœŪ  îœđ:
â€Ē îœīîĒŋ îžĨ
â€Ē îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ î›ļ
â€Ē îœļî›đî›ļ î›ļ 
â€Ē î›đ
î›Ļî›ļ   î›ļ?
îœŊ î›ļîœļ îŪîœļ  î›―îœ­îœžîœ‡îœļ  îœŪî›ļ  îœīîĒŋ  îœļ îœŪî›đ :
â€Ē î›ļ 
â€Ē îœŪ î›ļ î›ļ
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē îœīîĒŋ îžĨ
îœļ î›ĩ îœģ  î›ļ  î›ļîœļ îœļ îœļ  îœīîĒŋ   î›ŋî›ļ îœđîœēî›Ķ  îœļ î›Ļ î›ļîœļ îœļ
î›ūîœē î›ļ îœŪ î›ŋ îœđîĨĄ
î›ļîœđ îœļ î›ŋîœĢ  îœŪ î›ļ:
1. “îǃîœŪ î›ļ” îœđ  î›ŋ .
2. “î›ļ”  “ îœļî›đ”  î›ļ î›ļ → î›ļ îœđ î›―îœēîĨĄ
3. î›ļ îœŪîœĒî›Ļ îœđ îœŪî›đî›Đ îœļ îœđ î›ŋ  îĪ î›Ļ î›ĩ î›Ķîœēî›ļîœģ îœŪ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
4. îœīîĒŋ îžĨ îǃîœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ:
o “îœļî›ŋ ”  î›ļ î›ļ → îĢ•îœŪ î›―îœē (î›Ŧ, îœ‹îœąî›―îœļ,  ,  )îĨĄ
5. îœļî›đ/îœļî›đ  îœļ  îœŪî›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ, “îœļî›đ î›ĩ îœļî›đ  î›ļ” 
î›ļ î›ļ  Esc  îĨĄ
î›Ķîœēî›ļîœģ :
â€Ē îœŪ  î›ļ îœļî›ŋ  îœļ/îœē   î›―îœ­îœžîœ‡îœļ   “î›Ķ îŪ îœīîĒŋ” î›ļ  î›ļîĨĄ
â€Ē îœēîĢ‘î›ļ î›ūîœļ î›ļîœļ îœŪ “îœŪîœŪ îœŪ   îœīîĒŋ” î›ļ  î›ļîĨĄ
îĢ‘îœŪî›ļ î›ŋ  
â€Ē îœđîœŪî›ļ îœŊ  î›Ķ î›ļ  î›ūîĐ î›ļ  î›ĩ   îœŪ  îœđîĨĄ
â€Ē îĒĐîœŪî›ļ îĢ‘îœ­îœ™îœļî›ŋ  î›ļ  î›ļ  î›ļîœļ   îœļ î›ļ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē îœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļî›ŋ î›ļîœļ îœŪ îœīîĒŋ îžĨ î›ĶîœŪ îœđîĨĄ
îœŪîĒšîœœîŠ: îœļ îœŪîœļ  îœģ 
î›Ļ îœēîœŪî›ī î›ļ  î›ļî›ļîœļ , îœŊ î›Ķ îœŪîĄŧîœŪî›đ î›ļ î›ļîœļ   îœđ:
â€Ē î›ļ îœŊ î›ļîœļ   î›ļ îœēî›―îœ­î  îœļ îœŪî›ŋ î›ļ
â€Ē îœŪî›―îœ‡ îœļ î›ĩ îŪ  î›đ
â€Ē î›ļ -îœē î›ĩ îœļîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ îŪîĢ‘îœē î›ļ
â€Ē  îœî›―îœ­î›°î î›ĩ  î›ŋîœļ îœļ î›ļ îœļ îœî›―î
îœļ MS Word îœģ î›ūîœļ  î›ļîœļ , îœļîœŪî›ļ îœļ î›ļîœļ î›ļ î›ļ î›ĶîœŪ îœē  îœĢ î›Ķ îœļ îĨĄ
î›―îœ­îœžîœļ  î›Ķî›Ļ, îœŊ, îœŊîœģîœļ  îœŪ îœŪî›ļ îœđ î›ļ îœļ , î›Ļ îœēîœŪî›ī   îœŪ
î›ļîœļ îœļ î›ļ îĢîœ­îœ‚îŠ î›ĩ îœļîœļ î›ļîœļ îœļ î›ļ î›ļîœļ   îœŪ îœđîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
îœŊ  îœŪî›ļ
îœŪîœļ

î›ļ î›đî›ŋ

îœģ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ

 îœĨî›Ļ î›ļ îœŪî›ŋ î›ļ
îǃîœŪ î›ļ > î›ēîĄĨîœļ >
îœĨî›Ļ îœļ 
îœŊîœ“î›―îœ’ î›ĩ îœŪîĒšîœœîŠ
î›ļ îœŪ
îœīîĒŋ îœļî›Ķ
îœīîĒŋ î›ļ î›ļ, îœŪî›ŋ
îœŪî›ŋ î›ļ
îœļ > îœļî›ŋ îœļî›Ķ
A4, , 1-î›Ļîƒî›―
îœŪî›ŋ
 î›ĩ
î›ūî›ļ
 î›ļ î›ŋ  î›Ļî›Ļ
î›ļ
 / îœŪîœĒî›Ļ îœđ
î›ļ îœīîĒŋ  
î›ŋîœĢ
î›ļ î›ĩ
îœīîĒŋî›ļ
îŪîœļî›ļ îœīîĒŋ î›ļîœļ î›Ŧ/îœ‹îœąî›―îœļ
î›ŋî›ļ
îǃîœŪ î›ļ >
îœļî›đ/îœļî›đ
 + îœīîĒŋ îžĨ
4. îœŪîĄŧîœŪî›đ î›ļ -  î›ļîœļ  îœŪ î›Ļ:
(i) îœŪî›ļ îĢĒ
(ii)  î›ŋîœ­îî›―.
: (i)    îœļ îœŪ
󞊚óžŠŧî›Ķ î›ļ îœļ î›ļ îĒīî›ļ  îœĢ?
î›Ķ î›ļ î›Ķ îœŊî›ŋ îœŊ  î›ļ  îœŊ îœŪ î›ļ îĨĄ îœļ 50 î›ūîĐ îœļ
î›ļ î›Ķî Ŋ  î›ļîœļ îœļ  îœļ î›ļîĐ îœŪî›ļ îĨĄ î›Ļ îœļ îœļ î›ļ îœđîĪ  îœŪî›đîœļ îœļ îœļ
îœĪ îœēîĒ­îœ•  î›ŋîĨĄ î›ĻîœŪ, îœļ î›Ļîœļ -îœēîœļ  îœļ îŪîĢ‘îœē î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îœŪî›ļ î›ļ
 î›ļîœļ î›ļ îœđ  îœŪî›ļîĨĄ
óđģĻóđģĪóđģĐóđģŠóđģŦ   îœļ  îœđ?
 îĄĻ , î›ļ îœŪî›ļ  î›ĩ îĢ‘îƒîœîœžîƒ îœļ  î›ļ îœŪîĪ îœđîĨĄ  îœļ î›ļ îœŪî›―îœ‡ îŪ 
îĒĐîĢ•îœ‡ î›ļîœļ   î›ļ îœđîĨĄ   î›ļ îœē î›ļ î›ļîœļ , î›Ļ îœģî›―îœąîœî   î›ļ î›ļîœļ 
 îœŪ î›ŋî›ļ î›ļ  îŪîœŪ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
   îœŪî›ļ îǃîœŪ î›ļ  îœđ:
â€Ē îœŊ  "î›Ļ" îœđ  î›ŋ îĨĄ
â€Ē "îœŪî›ļ"  î›ļ î›ļîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē î›Ķ îĒīî›ļîœē  î›ĩ îĢ‘îƒîœîœžîƒ î›ļ îžĨ î›―îœē.
î›Ķ, î›Ļ îœļ îœĨîœŪ  îœĒ , îœŪî›ŋîœļ î›Ķ î›ļ î›Ķ îœļ î›ļ î›ļî›ļ î›ĩ 
îœļ   îœŪîĨĄ
ó―„ŧó―„žó―„―îœ‡îœ­îœŪî›ļ îĢĒ îœŪî›ļîĒ™ î›ĩ î›ļ 
îœļ îœļ î›ļîœļ , î›Ķ î›―îœ­îœžîœ‡îœą  îœŪî›ļ  îŪîœļ  îœŪî›đîœļîĨĄ îœļ "îœļ îœŪîœĒî›Ļ" î›ĩ
"îœļ" îœđ î›ļîœļ î›Ķ î›ļî›Đ îœĨîœŪ îœēîœŪî›ī î›ļ î›đî›ŋ î›ļîĨĄ
1. îœļ îœđîœŪ
  î›Ķ-î›Ķ ,  î›ĩ îœļîœŪ î›ļîœļ  îœđ îœļ îĢîœ­î›Ļ îŪ î›ļ îœđîĨĄ î›Ķ îœļ
 îœļ  î›ĩ - îœļ îĪîœļ   îœđ î›ļ î›―îœ’îœ‹ îœŪî›ļîĨĄ î›Ļîœļ î›ļ îœļ îœēîœŪî›ļ
î›ĩ -îœē îœŪî›đîœļ îĨĄ
îœŪî›ļ îœđîœŪ  î›ļ îœļ îœļ î›ĩ î›ļîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ î›ļ îœē  îœļîœļ 
 î›ļ îĨĄ
2.  î›ĩ î›ūî›ļ
î›Ķ îœļ î›Ļ îœŪî›ļîĒ™ î›ļ  îœŪî›ļ:
â€Ē îœŪîœŪîĒž î›ļîœŪî›ļî›ī î›ļîœļ î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ī  î›ŋîœĢ.
â€Ē  î›ļ îœļ   îœŪî›ŋ  î›Ļî›Ļ  î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœą îĨĄ
â€Ē î›ŋ îœļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœļ   î›ūî›ļ (îœīîĒŋîœģîœŪ ) îœģ î›ļîĨĄ
: îœģ î›Ķîœē î›ļ î›Ķ î›ļîœļ  îœļ î›ļ î›Ļî›Ļ î›ļîœļ   î›ļ îœđîĨĄ
3.  î›ļ î›Ŧ î›―îœ­î›Đ î›ĩ î›ļ î›ļ î›―îœ―îœĢî›Đ îœŪî›ŋ î›ļ
î›ļ î›ļîœē î›ū îœļ î›ļ  îĨĄ î›ĻîœŪ, îœļ:
â€Ē  î›ļ î›đîœąîƒî›―î›ļ î›ļ î›ļ î›―îœ―îœĢî›Đ îœŪî›ŋ î›ļ î›ĐîĨĄ
â€Ē îœļ î›Ķ î›ļîœļ îœŪ  î›ļ î›Ŧ î›―îœ­î›Đ îœĪî›Đ î›ĐîĨĄ
: îĪ î›ļ îΊîĒī î›ĩ îœŪî›―îœ‡ îĢ•îœ­îœ‹ îŪ î›ļ îœđîĨĄ
4. î›ļ   îœļî›đ î›ļ
î›ļîœē î›ū îœļ î›ĶîĒĐîĢ•îœ‡ îœŪî›đ îœļ îœļîĨĄ î›ĻîœŪ, îœļ  îœļî›đ îœŪî›ļ:
â€Ē î›ļ îŦ îœļî›đ î›ļ.
â€Ē  î›ī îœļî›đ îœļ .
 î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœļ îœļ îœđ > îœļî›đ îœģ î›ļ  îœŪî›ļîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
: î›ļ î›Ķ îĢ•îœŪ  î›đ îœđ î›ĩ îĢ•îœŪ  îœē î›ļ îœđîĨĄ
5. î›ļîœŪî›ļî›ī î›ļ îœŪ î›ĩ îœŪî›ŋ
î›ļ  , î›Ķ î›―îœ­îœžîœ‡îœą  îœŪî›ļ îœģ   î›ļ  îœļ , îœŪî›ŋîœļ îœļ î›ļ  îŪîœŪ 
î›ļîœļ îĨĄ î›ĻîœŪ, îœļ     îœļ î›―îœēîœļ î›ĩ î›ŋ îœļ  î›ļ îœŪî›ļîĨĄ
 , î›ļ î›đ îœļ î›ļîœļ îœŪ îœļ î›ļ îœļ î›ļ    îœŪîœŪî›ŋ î›ļ îĨĄ î›ĻîœŪ, îœļ
îĪū îœļîĒĪ î›ļ î›ĻîĢ‘îœļ îœŪî›ļîĨĄ
:î›ļ î›ļîœŪî›ļ îĒĐîĢ•îœ­ î›ĩ îœîƒîœ“î›―îœ‹îœ­  îœŪîĐ îœļ îœđîĨĄ
6.  îœŪ
îĢ•îœ­îœ‹ îœî›―îœ­îœ‹îœļ î›ļîœļ îœŪ, îœļ îœļ îœļ îœģ î›ļ  î›ļî›ļîœļ î›ļ î›ļ î›ļîœļ î›ļ î›ļ 
 îœŪîĨĄ
:î›Ļîœļ îĢ•îœ­îœ‹ î›ļ îœî›―îœ‡  îœđ î›ĩ îœ“î›―îœ‹îœ­î î›ļ îœļ   îœđîĨĄ
7. îœļ  î›ļ
  î›ļîœļ îœŊ î›ļ  î›ļîœļ î›Ķîœē îœēîĒ  îĒ î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœą îĨĄ î›ĻîœŪ îœļ
î›ļ î›―îœē î›ĩ îœļ >   î›ļ îœŪî›ļîĨĄ
: îœļ î›ļ îœŪî›ļ î›ļ îĒ  îĒĐîĢ•îœ‡ î›ļîœļ   î›ļ îœđ (AZ, îœļ î›ūîœļ îœļ îœļ îœĢîœļ
î›ļ, îœŪ)îĨĄ
óđ°Īóđ°Ĩóđ°Ķóđ°§óđ°Ļî›ĶîœŪ îĢ™îœšîŠ
îœļ î›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ , î›Ķ îœļ î›Ķîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ îœģî›ļ îœŪî›ļîĨĄ îœļ îœļîœļ îœŪî›đ
  î›ĩ î›Ļîœļ î›ļîœļ îœŪî›ļ î›ļîœļ îœŪ îœļ î›ļ    îĨĄ
(ii)     î›ŋîœ­îî›―
óšđļóšđđóšŧ‡óšŧˆóšđšóšđŧóšđžóšŧ‰óšđ―óšđūóšđŋ󹹀óšŧ†î›Ķ î›ļ î›ū  
î›Ķ îœŊ îœģ î›ļîœļ î›ļîœļ , î›Ķ îœļ  îœļ î›ļ î›ļ îœŪîŪ î›ļîĨĄ îœļîœŪî›ļ îœŪ, îœļ î›ļ î›ļ
 îœĒ î›Đ: îœļ î›ļî›Đ î›ŋ  "î̐îœŪ" î›ļ î›ŋ "î̐îœŪ" îœŪî›đ îœŪ !
      î›ŋîœ­îƒî›― î›ļîœļ  î›ļ  îĨĄ
óđļŊóđļ­óđļŪ    î›ŋîœ­îƒî›―  îœđ?
 î›ŋîœ­îî›― î›ļ  î›ļ îœđ î›ŋ î›ļîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ   î›ĩ îĒĐî›ļ î›ļ îœŪ î›ļ îĢĒ
  îœđîĨĄ MS Word îŪîœļî›ļ îĄĻ î›ļ îœē î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ î›ĶîœŪîœŪ îĄĻî›ļ î›ļ 
î›ĐîœĒ2îœŪ
î›ļ îœđîĨĄ îœŪ îœļ î›ļî›Đ  îœŪ îœđ,   îĄĻ î›ļ  ()  îœļ/îœļ (îĒĐî›ļ)  îœļ
îœļî›đîœŪî›ļ î›ļ îœđîĨĄ
óšŦĶóšŦĪóšŦĨóšŦ§î›Ķ îœļ îĢ™îœļ î›―îœļî›ļ î›ļ  î›ļîœđ îœļ îœŪî›ļ
î›Ļ î›ļ î›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ  î›ļîœļ :
1. îĢĒî›―îœ­îœŪ  î›ŋîœ­îƒî›― (îĢ‘îœŪî›ļ )
î›ŋîœđîœļ  îœļ î›Ļ îœŪî›ļ,   îœļ îĐîœēîœŪ î›ļ îœļî›đîœŪî›ļ î›ļ îœŪ:
â€Ē  îœļî›đî›ļ: î›ļ 
â€Ē / îœļî›đî›ļ:îĒĐî›ļ îœē
 îœē  îœē î›ļ îœļî›đîœļ î›ļîœļ îœŪ îœļî›đîœŪî›ļ îĄĻ  î›Ļ-î›ļ î›ļ î›ļ îĨĄ  î›ļîœļ
îœŪ:
â€Ē “î›Ķî Ŋ” → îœē: "îœĪ"
îœļ  îœē  î›ļ îœŪî›ļ î›ĩ îĄĻ îĢĒ    îĨĄ
2. îœđîœēî›Ķ  î›ŋîœ­îî›―
 îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ  î›ļîœē î›ū   î›―îœģî›ļ , îœļ:
â€Ē "" îœđ  î›ŋ
â€Ē " î›ĩ îĒĐî›ļ"  î›ļ îœŪî›ļ 
  îœļ î›ļ îœļ î›đ î›ĩ î›ļ-î›ļ î›ļî›ļîœļ îĐîœēîœŪ îœŪî›đî›Đ

îĨĄ î›Ķ  î›ļ î›ļ :
â€Ē îĄĻ  ( îœē î›―îœē)
â€Ē îĐîœēîœŪ î›ļ î›Ķîœļî›đ î›ļ (îœŪ  îĢ‘îœ™    )
â€Ē îĄĻî›ļ  î›ŋîœĢ (îœŪ  î›ļî›Đ îĒĐîœ°îž…îœ™îœ­î›―î›ļ  îœđ î›ŋîœđîœļ î›ļ )
󷃆óž―Ē î›ŋîœ­îî›― î›ļîœļ 
✔îĒĐîœŪî›ļ îœē
î›Ķ î›ļ î›ĶîœŪ îœŊ  î›ļî›Đ   îĒĐî›ļ  îĐîœēîœŪ  , îœŪî›ŋîœļ îœļ îœļîœļ îœĪ
îœŪîĨĄ
✔ î›ļ îœî›―îœ‡
îŪîœļî›ļ  î›ļ îœđîœēî›Ķ  îœļ îœĪîœļ î›ļîœļ î›ŋ,  î›ŋîœ­îƒî›― îœļ îĐîœēîœŪ î›ļ îĨ îœļ îœģ îœŪîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
✔îœļ îĪîœļ
  î›ĩ îĒĐî›ļ î›Ķ îŪ îœļ   î›ļîœļ  î›ĩ îĪîœļîœŪ î›ļ îŪîœŪ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
✔î›đîœļ î›ļ î›Ķ
î›Ķ îœļ îœē îœļî›đî›ļ î›ļî›Đ îĄĻ î›ļ    î›đîĨĄ
óžŋóžŋžóžŋŸîœ™îœ‡îŠîœ‹îœą î›ŋîœ­îî›― î›ļ î›Ķîœēî›ļîœģ îœŪ î›ļ
î›Ķ îœļ îœŪîĄŧîœŪî›đ îœŪî›ļîĒ™îœžîƒ î›ļ î›đî›ŋ î›ļ:
â€Ē îœĨî›Ļ > îœŪî›ļîĒ™ > îŪîœģîœŪîœĨ 
   î›ļ î›ļ :
â€Ē  î›ŋîœ­îî›― î›―îœ­îœ•îœģ   î›ļ
â€Ē îĒĐî›ļ î›ļ î›ŋîœ­îî›― î›ļ îœđ  , î›Ļî›ļ îœŪ 
â€Ē îĄĻî›ļ  î›―îœē (î›ŋîœđîœļ, îœģî›ļîœļ  îœģ î›ĶîĪîœļîœĒ)
󷗭ó·—Ļó·—Đó·—Šó·—Ŧó·—Žî›ĶîœŪ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“
î›Ķ , î›Ķ îœļ î›ļ î›Ķ  îœļ îŪîœŪ, îœļîœļ îœŪî›đîœļ  îœŊ îŪîĢ‘îœē î›ļ -   
îœļ îœŪ î›ĩ  î›ŋîœ­îƒî›― î›ļîœļ îœŪ îĨĄ
îœļ î›ļ   î›ļîœļ , îœļîœŪî›ļ îœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ îŪ îœļ   îœĢ îœģîœŪî›ļ îœŪîœļ îĨĄ
î›―îœ­îœžîœļ  î›Ķî›Ļ, îœŊ, îœŊîœģîœļ  îŪîœļî›ŋîœļ  î›ļ î›ļ îœļ  - î›Ļ î›ļ  
îœŪ î›ļîœļ îœļ î›ļ  îœî›―îœļ, îœŪ   î›ĩ îĢ™îĒžîœ‡îœ­  îœē îĨĄ
󷃆óž―Ē
  î›ļ îœđ?
   îœđ?
îœŪî›ļî›ī î›ļîœļ îĢĒ î›ĩ îœîƒîœ“î›―îœ‹îœ­ î›ļ
îœŪî›ŋ î›ļ îœđ
îœļ î›ļ  î›ĩ  
îœē î›ļ îœđ
/îĒĐî›ļ  îĐîœēîœŪ î›ļ îœģîœĪ î›ĩ
îœē îœđ
î›ļ îœŊîĒšîœī , îœļîœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ
îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœđ
î›ĐîœĒ2îœŪ
(b) MS-Word  îœļ-î›ŋ î›ļ  î›ļîœļ î›ļ îœļîĒī  îœđ? îœļ-î›ŋ î›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ
îœŪ îĒīî›ļ î›―îœ“îœ†îœžîƒ î›ļ îĒĐîžĨ î›ļîĨĄ
:óđķˆóđķ‰óđķ‡óđķŠóđķ‹óđķŒî›°îœ‘   îœļ î›ŋ î›ļ  î›ļîœļ î›ļ îœļîĒī  îœđ?
óđīŪóđīŊóđī°óđīąóđīēóđīģî›Ļîœļ î›Ļ î›Ķ î›ļ î›ļ î›ļ î›ļ  ...
î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļîœŪî›ŋ îœŪî›ļ  î›Ķîœļ îœŪîĒ·îœŪî Ļ îœŪ î›ļîœļ î›ļ îŪîœŪîœŪîœŪ îĨĄ î›ļ î›Ķîœļ îŪîœļ  
î›ļ î›ļ îœŪ  îœđ:
"î›ĶîœŪ îŪî›ŋîœļ  î›ŠîŸ―îœī îĒžîœ‡îœ­ î›ļîœļ   îœļ îœļ  î›ūîĐ î›ļ î›Đ îĐ îœļî›ŋîĨĄ îĐ  î›ļîœļ 
î›ĩ î›Ķî›ļ î›ļ îǟîœļî›đ î›ļîĨĄ îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœŪî›ļ îŪîœļî›ļ î›ūîĐ î›ļ î›ļ îĒĐ îĐ îœŪîœļîĨĄ"
î›Ķ îœĒ îœŪî›―î›°... î›ļîœļ  100 î›ūîĐ î›ļ îœģî›―îœą îœđîĨĄ    î›ūîĐ î›ļ , î›Ķî›ļ î›ĩ  100
î›Ķ  îœđîœēî›Ķ î›Ļ î›ļîœļ?
î›Ļ î›ŧ îœļ - î›ĩ  î›ļ îœđ îœŪî›ļ  îœŪ  îœŪ î›ļîĨĄ
  îœļ î›ŋ î›ļîœļ î›ļ î›ļîœļ    îœđîĨĄ
óđ°Īóđ°Ĩóđ°Ķóđ°§óđ°Ļîœļ î›ŋ  îœđ?
îœļ î›ŋ î›ĻîĒ   î›ļ  îœēîœŪ îœđ î›ŋ î›ļ î›ļ  îœļîœļ îœļ îĐ, î›Đîœļ,
îœŪîœļ  îœļ î›ŋîœđîœļ îœđî›ļîœī  îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ î›ļ îœđî›― îœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļ îœđîĨĄ  î›ļ îœēîžĨ
îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ (î›ļ îœļ) î›ļ îœļ  (î›ŋîœđîœļ  î›ĩ  î›ļ îœģî›―îœą) î›ļîœļ  î›ŋîœĢ îœđ, î›ĩ îœģî›―îœą 
îŪîœļî›ļ îŪîœŪîœŪîĒž î›ļîœļ îœŪ îĢĒî›―îœ­îœŪ  îœļ î›Ķ-î›Ķ îĢ‹îœ“îœ†  îœđîĨĄ
îœļ :
óđĩ…óđĩ†óđĩ‡óđĩˆîœ‘îœēîžĨ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ +óđģŽóđģ­óđģŪóđģŊóđģ°óđģģóđģąóđģēîœļ  =óđĩļóđĩđóđĩšóđĩŧóđĩžî›°î›ļîœŪî›ļ îĒĐ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ
󷗭ó·—Ļó·—Đó·—Šó·—Ŧ󷗎îœļ î›ŋ î›ļ îœļîĒī
   îœļ î›ŋ î›ļ  î›ļîœļ î›ļ îœēîžĨ îœļîĒī îœđ:
1. 󷃆óž―Ē- î›ĻîœŪ îœļ îœî›―î›ļ  îœî›―îœ­î›°îƒ îĨĄ
2. 󷃆óž―ĒîŪîœļî›ļ îŪî›ļ î›ļîœļ îœŪ îœđî›ļîœī  îĪ îœđ î›ļîĨĄ
3. 󷃆óž―Ē îĐîœēîœŪ î›ļ î›ļ î›ļî›ļîœļ î›ļ  î›đîĨĄ
4. 󷃆óž―ĒîœļîœŪ îœģî›―îœą, î›ūîĐ îœģî›―îœą, î›ļ  î›ļîœ‘îŠî›―îœ­îœ“îœą îœŪ î›ŋîœđîœļ îœĢîœļ îœļîœļ î›ļîœļ  î›ļ î›ļîĨĄ
5. 󷃆óž―Ē, , î›Ķî›ļ, îĢŸîœ‡îœ­ î›Đ îœŪ î›ŋîœđ î›Ķîœēî›ļîœģ îœŪ î›ŋî›ļ î›ļîœļ  îĒĐîœŪî›ļ
îœîƒî›―îœ­îœ“îĨĄ
  îœļî›ŋ îœļ :
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē îŪîœļ îĐ
â€Ē î›Ļ îĐ
â€Ē îœēîĒ‹ î›ĶîœēîĢîœ­îœ“î›ļ
â€Ē î›ŋ îŪîĢ‘îœ­îœ™ îĐ
â€Ē îœîœ‘îœ­î›―îœ­îœ“
îœļ î›ŋ î›ļ îŪîœŪîĒ î›ļ îĢĒî›―îœ­îœŪ î›ļîœļ   î›ļ îœđîĨĄ
óđēĢóžĐŠóžĐŦóžĐŽóžĐ­óžĐēóžĐģóžĐŪóžĐŊóžĐ°óžĐąîœ‘îœļ î›ŋ î›ļîœļ î›ŧî›ļ
î›―îœ“îœ†îœžîƒ  î›ļîœģ îœļ îœļ îœļ, î›Ļ îœļ î›ŋ  îœŪ  îœēîžĨ  î›ļ îœļ :
1. îœēîžĨ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ
  îœļîœļ îœđ îœŪî›ŋîœļ  MS Word  îœļ îĨĄ î›Ļ îœŪ îœđ:
â€Ē îĐ î›ļ îœēîžĨ   îœŪ-îĢ‘îœē
â€Ē îĢ•îœ“  ( î›ļîœļ îœŪ )
â€Ē îœļîĒ’îœ“ îœĨîĒ’ î›ŋîœđîœļ ÂŦÂŧ, ÂŦîœŪî›―îĢĨÂŧ, ÂŦÂŧ, îœŪ (îœŪ îœĨîĒ’)
2. îœļ 
  îœĨî›Ļ (î›§îœ‘îœ‡îœ―îœ“  îœļ   îœļ) îœđ îœŪî›ŋ îŪîœļî›ļ îŪî›ļ î›ļ îĒĐ
î›ŋî›ļ  îœđîĨĄ î›Ļîœļ î›ļ îœŪ îœļîœļ î›ļîœļ   îœîœžî›―îîĨĄ
 î›ļîœļ îœŪ:

îœŪ

îœŊ 
85
îœŪîĒŸîœą
î›Ķ 
91
î›―îƒîœ„îœąî›šîœĪ
î̘îœļ 
88
î›ļî›ļ
óžŪđóžŪšóžŪŧóžŪžóžŪ―óžŪū   îœļ î›ŋ î›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ î›―îœ“îœ†--î›―îœ“îœ† îœŪî›ļ
î›Ļ î›Ķ îœļ î›ŋ î›ļ î›ļ îœļîœļ î›ļ  îœŪîĢƒîœ­îœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ î›―îœ“îœ†îœžîƒ  î›―îœ•îœ‡îœļ îĨĄ
óŧŽœóŧŽóŧŽŸóŧŽžóŧŽ î›― 1: îœļ  îœđ î›ļ
î›ĐîœĒ2îœŪ
  î›đîœļ îœļ îœļ, î›ĻîĒ îœļ   îœļ  î›Ķ îœļ   îĨĄ
îœļ , î›ŋ î›ļ:
â€Ē îĢ‘îƒîœ î›ļ: , îœŪî›―îĢĨ, , îœŪîĨĄ
â€Ē îŪîœļî›ļ  î›ļ î›ļ îĒĐ î›ļîœļ îœļ î›ļ îŪîœŪîœŪîœŪ î›ļ î›―îœ­îœŪîĨĄ
óđēđóđēšóđēŧóđēžóđĩ‰óđĩŠóđĩ‹óđĩŒóđĩî›°îž›îœļ îœĨî›Ļ î›ļ  îœļ î›đî›ŋîœļ î›ŋîœļ îœļ îĢ•îœ­îœ‹  îœļî›ŋîĨĄ
óŧŽœóŧŽóŧŽĒóŧŽĢóŧŽĄî›― 2: MS Word  îœēîžĨ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ 
1. î›ļ  Word îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›đ.
2.  îœēîžĨ îœļ î›Ļ î›ļ îœŪî›ŋîœļ  îœļî›ŋ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ .
:
îœŪîŪ ÂŦÂŧ,
î›Đ ! îœļ î›ĶîœŪ îŪî›ŋîœļ î›ļ ÂŦMarksÂŧ î›Ķî›ļ î›ļîœļ  îœģî›ļ  î›ļ îœŪ îœđîĨĄ
îœŪîœĪ î›ļ î›ŋ î›đ!
,
î›ļ îœģ îœŪ îœŪ
ÂŦÂŧ î›ĩ ÂŦîœŪî›―îĢĨÂŧ î›ŋîœđîœļ îœļîĒ’îœîŠ  î Ŋ  - îœļ î›ŋ îœĨîĒ’  îœŪî›ŋ    îǃîœŪ î›ļîœļîĨĄ
óŧŽĪóŧŽĨóŧާóŧŽĻóŧŽĶî›―îœ“îœ† 3: îœļ î›ŋ îŪîœŪîĒ îŪ î›ļ
 î›ŋ :îœļîœŪ îœđ → îœļ î›ŋ îŪ î›ļ → î›―îœ“îœ†--î›―îœ“îœ† îœļ î›ŋ îœŪîœĒ
 îœŪîœĒ î›ļ  î›ļîœē î›ū îĒĐîĢ•îœ‡ î›ļîœļ îœļ î›ļîœļ   î›ļ îœđîĨĄ
ó·Ÿģó·Ÿīó·Ÿĩó·Ÿķ󷟷ó·Ÿļó·Ÿđó·Ÿšó·Ÿŧó·Ÿžî›―îœ“îœ† 4: îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ îŪî›ļ î›―îœē
î›―îœē îœŪî›ļ    î›―îœ­îœžîœ‡îœļ :
â€Ē îĐ
â€Ē î›Đîœļ îœļ
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē îœŪîœļ
â€Ē îœļ
â€Ē îœŪîœŪî›ļ
󷃆óž―Ēîœļ  î›ļîœļ îœŪ “îĐ” î›―îœēîĨĄ
î›ŋ î›đîœļ î›ļîœļ îœŪ î›Ķîœļ  î›ļ î›ļîĨĄ
󷗭ó·—Ļó·—Đó·—Šó·—Ŧó·—Žî›―îœ“îœ† 5: îœŪî›ļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›―îœē
î›―îœē:
â€Ē  îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ (î›ļîœļ î›Ļ îœŪî›ļ  îœļîœļ) î›ļ  î›ļ
â€Ē îœļîœļ îœļ îœē î›ļ
â€Ē îœŪî›ļ îœ‘îœ―î›ŋîœģ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ îœļ îŪ î›ļ
󷃆óž―Ē“ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ  î›ļ” î›―îœē î›ĩ î›Ķ î›ļ î›ļîĨĄ
óš‚Ŋ󹂰󹂱óš‚ēóš‚ģóš‚īóš‚ĩóš‚ļóš‚ķóš‚đóš‚·î›―îœ“îœ† 6: îŪî›ļî›ī î›ļ î›―îœ’îœ‹ î›ļ
  î›Ķ îœļ  îœĨî›Ļ î›―îœēîĨĄ
1. “îœĒ î›ļâ€Ķ”  î›ļ î›ļ
2.  Excel îœĨî›Ļ î›ļ   î›ĩ î›ļ î›―îœ’îœ‹ î›ļ îœŪî›ŋîœļ îœļ îœļ îœļî›ŋ îĨĄ
3. î›ļ   îœŪî›đî›Đ îœļ îœŪî›ŋ îœļ î›ļ  î›―îœēîœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ î›ŋ (îœŪ
î›ļîœļ îœļ  î›ļîœŪî›ļ  )îĨĄ
4.  îœŪî›ļîĒ™ î›―îœē î›ĩ OK  î›ļ î›ļ.
î›Ķ   î›ļîœļ îœļîœļ î›ļ îœļ  îœļ î›ŋîœĢ îœđîĨĄ
óžĻŧóžĻžî›― 7: î›ŋ îœĨîĒ’ 
î›ŋ  îœĨîĒ’ îǃîœŪ î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ ,  î›ļ î›ļ.
1. îœļîœŪ îœđ  î›ŋ
2. “î›ŋ îœĨîĒ’ îǃîœŪ î›ļ”  î›ļ î›ļ
3. î›Ķîœļ î›ļ îœļ î›ŋîœđîœļ ÂŦÂŧ, ÂŦîœŪî›―îĢĨÂŧ, ÂŦÂŧ, îœŪ  îœļ î›―îœēîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
:
îœŪîŪ ÂŦÂŧ,
îœļ î›Ķîœļ î›ĶîœŪ îœģîĒžîœ­îƒî›ļ  ÂŦî›Ķî›ļÂŧ îŪ îœŪî›ļîœļîĨĄ
󷃆óž―Ēî›ŋ  î›ŋ îœģ î›ļ îœļ  îœļ îœĨîĒ’ îĢ‘îœŪî›ļ  îœļ  îœŪ î›ŋ îœļ.
ó·ĩŒó·ĩó·ĩŽó·ĩó·ĩó·ĩ‘î›― 8: î›Ķîœļ îĐ î›ļ îœģî›ļ î›ļ
î›ŋî›ī:
îœļîœŪ îœđ → îœģî›ļ îœŊ
   î›ļ î›ļîœļ :
â€Ē îœļî›đ îœŪî›ļ î›ĶîœŪ î›Ķ î›ļîœđ îœļ îœŪî›đîœļ
â€Ē îŪîœļî›ļ îŪî›ļ î›ļîœļ îĢ‹îœ“îœ† î›ļ îœļî›đîœļ î›ļîœļ îœŪ  î›ļ  î›ļ
î›ļ î›ŋîœ­îî›― î›ļ:
â€Ē  î›ļ îĐîœēîœŪ
â€Ē îĢĒ  îĢŸîœ­î›°îƒ
â€Ē îœĨîĒ’ î›ļ  îĢ•îœ­îœ‹
óđēđóđēšóđēŧóđēžî›― 9: î›ŋ îœģ î›ļ
î›Ķ ,  î›ŋ :
îœļîœŪ →  î›ļ î›ĩ î›ŋ î›ļ
î›ļ 3 îœŪî›ļîĒ™ îœŪîœļ:
1. îĒĐ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ îœŪ î›ļ -  îĒĐ î›Ķ î›ļîœļ  î›ļ î›Đ  îœĨî›Ļ  îœđ
2. îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ îœŪîŪ î›ļ – îœļ îœŪîŪ  îœļî›ŋ
3. î›Đîœļ îœļ îœļî›ŋ – î›Đîœļ î›ŋ î›ļîœļ îœŪ (Outlook î›ļ îĒīî›ļ îœđ)
󷃆óž―ĒîœŪ  îĒĐ îĐ î›ļ îœĨî›Ļ î›ļîœļ   îœļî›ŋ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ   “îĒĐ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ îœŪ
î›ļ” î›―îœēîĨĄ
 !ó·“ ó·“Ąó·“Ēó·“Ģó·“Īó·“Ĩó·“Ļó·“Đó·“Šó·“Ŧó·“Ķó·“§ó·“Ž
î›ĐîœĒ2îœŪ
󷃆óž―Ē îœŪ: î›Đîœļ î›ļîœļ îœŪ  îœļ î›ŋ î›ļ  î›ļ!
îœŪ  îĒĐ î›Đîœļ îœļî›ŋ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ :
â€Ē î›―îœ“îœ† 4  “î›Đîœļ îœļ” î›ļ  î›ļ
â€Ē îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœŪî›ļ î›ļ îœļ îœĨî›Ļ  î›ļ î›Đîœļ î›ļ îœđ
â€Ē î›ļ Microsoft Outlook îĢ•îœ­îœŪ î›ĩ î›ļîĪĒîœĨ î›ļ 
â€Ē î›ŋ  î›ļ → î›Đîœļ îœļ îœļî›ŋ → îœŪ  î›ĩ îœĨîĒ’ î›―îœē
óđīĄóđīĩóđīĢóđīĪî›ūîĐ î›ļîœļ îœŪ îœļ î›ŋ î›ļîœļ îĢ‘îœŪî›ļ î›ĶîœēîŪ

îœŪ
îœŪîĒ·îœŪî Ļ îĐ
îœđî›ļîœī  îœđîœŪî›ļ îĐ, îœŊ  îœŪ
î›Ļ îĐ
îŪîœŪîœŪ î›ļ î›ļîœļ  î›ļîœļ  îĐ îœļî›ŋ
îŪ îĐ
 î›ĩ îĪîœļ î›ļîœļ  îĢĒ  îœļ îœļ îŪîĐ
î›ĻîœŪ î›Đîœļ
î›Ķîœļî›ļ î›ļîœŪ î›ļ î›Ķ  î›Ķîœļ îœļî›ŋ
îœģ î›ūîĐ îœîœ‘îœ­î›―îœ­îœ“îœîĐ
îœđî›― îœŪ î›ļîœļ  îœģ î›ūîĐ î›ļ î›Ķîœēî›ļîœģ îœŪ îœļ
óžĻóžĻ‘óžĻ’î›ĶîœŪ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“:îœŪîĒ·îœŪî Ļ î›ļîœļ î›ūîĐ î›ļ îœļ î›ŋ  î›đ î›―îœ­îœŪ?
â€Ē îœđîœēî›Ķ î›ļ î›ļîœļ î›ŧ î›ļ îœî›―îœ‡  îœđ
â€Ē î›ļ-îœļî̐ î›ļîœļ î›ļ îœē   î›ĶîœŪî›ļ îœļîœļ  îœđ
â€Ē îœģîœŪî›ļ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļ  î›ĩ îĒĐîĢ•îœ‡  îœđ
â€Ē îœŪî̈ î›ļ îœ‹îœ―î›ļîœŊ î›ļîœļ îœŪ  Microsoft Office î›ļîœ―îœšîœ• î›ļ îœŪ î›ļ îœđ
î›ļ î›ļî›ļ îœŪîœļ îœļ î›ļ îœĒ  îœđîĨĄ  î›―îœ“îœ†îœžîƒ î›ļ  î›ļ, î›ĩ îœļ î›ŋ î›ļîœļ
îœŪ î›ļîœŪ î›ļ î›ļ îœļîĨĄ
󷃆óž―Ē
îœļ î›ŋ î›ļ îœŪîœŪî›ŋ î›ļ îœđ î›ŋ î›ļ î›ļîœē î›ū  î›ļ  î›ļî›Đ  î›ļ îœđî›ļîœī  îĪ
îœļî›ŋîœļ   î›ļ îœđîĨĄ î›―îœ­îœžîœļ  îĐ , î›Đîœļ   îŪîĐ,  î›ļîœļ î›ļ î›ļ î›ļ î›ļ îœđ,
î›ļ  îœĪ îœđ î›ĩ î›ļîœļ îŪîœļ   îœŪî›ī î›ļ îŪîœŪ î›ļ îœđîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
-
5. MS-PowerPoint î›ļîœļ   î›―î›―îœ­îŠ î›ļîĨĄ MS-PowerPoint  îŪîœļî›ŋîœļ îœļ î›ļîœļ îœŪ
îĒīî›ļ îœŪîœŪ î›―îœ“îœ†  ?
:  î›Ļ: î›ļ  îœģ  î›ŋ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ļ î›ŋ  îœđ
î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļîœŪî›ŋ îœŪî›ļ  î›Ķ î›ļ î›ļîœļ îœļ î›đîœĢîœļ , îœļîœŪ îœļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœđ îĨĄ îœļ î›Ķ
 î›ļ îœŪ îœđîĨĄ î›ļîœļ  î›Ķîœļ îœēîœļ îĢ™îĒž îĨĄ îœļîœŪî›ļ   îœŪî›ļ  îœļ îŪîĢ‘îœē î›ļîœļ îœŪî›ļ
î›ļ î Ŋ î›ļ î›ī îœļ?   MS PowerPoint î›ļ îœļ î›Ķ îĢ‘  î›ŋ îœđîĨĄ
îœŪî›ŋ îŪî›ļ î›ļ î›ļî›ļ î›ļ îœŪ îœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļîœđ  î›ĩ  î›ļ îĒīî›ļ  îœđ, 
îŪî›ļ î›ļ î›ūîĐ, îœŪî›ļ  îœļîœļ î›ļ îΊîĒī î›ĩ î›ļî›ļ îŪîĢ‘îœēîœŪ îœļ î›ļîœļ îœŪ  î›Ļ î›ļ
îĒīî›ļ  îœđîĨĄ
î›Ļ î›Ļ îœģ î›ļ îœŪîĢ‘îœ­îœ“ îœļ  -   îœđ, î›Ļî›ļ  î›ļîœđ îœļ î›ļ,  î›ļ îœļ îŪîœļî›ŋîœļ
îœđ î›ļîœļ  î›ļîœ―îœ‹-î›ļîœ―îœ‹ îœļ î›―îœ“îœ† îœŪ îĨĄ
 î›Ļ  îœđ?
 î›Ļ (Microsoft PowerPoint) î›ĻîĒ  îœŪî›ļîœŪ î›ļ îŪîœļî›ŋîœļ îœļ îœđ,
îœŪî›ŋî›ļ  îĢ îœ­î›Ļ îœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ îœŪî›ŋ îœļ, î›Ļîœļî›ŋ, î›―îœ­îœ‚îŠ, îœŪîœļ, îœŪ
î›ĩ  î›ļîœē î›ū îœŪ  îœđîĨĄ   î›ĩ îœļ î›ļîœļ - î›ĻîĒ î›ēîœŪ îœģ î›ļ îœŪîĢĢ
îœđîĨĄ
 îĄĻ ,   î›ļ îΊîĒī î›ĩ î›ļ  îœļ î›ŋî›ļ  î›ļîœļ   î›ļ îœđîĨĄ
î›―îœ­îœžîœļ  î›ļ,   îœļîœŪ   , î›Ļ î›ļ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ļ îĢ™îĒž î›ĩ îœ“î›―îœ‹îœ­î î›ļ
 îœļ îŪîĢ‘îœē î›ļîœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļ îœđîĨĄ
 î›Ļ î›ļîœļ 
î›Ļîœļ î›Ļîœļ î›ļ î›ļ î›ļ   - î›ļ îœŪîĒ·îœŪî Ļ î›ļîœļ î›ūîĐ î›ĶîœŪ îœļ îœŪîœŪîĨĄ
î›ĶîœŪ î›ļ î›ŋîœē îœŊ  î›ļ îœģ îœŊî›ŋ îŪîĢ‘îœē î›ļ îœđîĨĄ  îœļ îœĪîœļ î›ļîœļ î›ŋ, 
î›Ļ îŪîœļî›ŋîœļ îœļ î›ļ îœđ  î›ļ îœđîĨĄ  î›Ļî›ļ  î›Ļ îŪî›ļ î›ļ îœđ:
1. îœđîœŪî›ļ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļîœļ îœŪ
î›ĶîœŪ îœļ î›ļîœļ :
â€Ē î›ŋîœē îœŊ î›ļ  î›ļ îœŊîœ“î›―îœ’îœ­î î›ļ îĢ îœ­î›ĻîĨĄ
â€Ē îœŪî›ŧîœļ îžļîœļîœŪ î›ļ îœļ îœļ îœŪî›―îĐ î›ĩ îœļî›đ  î›ļ îĢ îœ­î›ĻîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē î›ļ  îœĪîœļ  î›ļ î›―îœ­îœ‚îŠ  îĢ îœ­î›ĻîĨĄ
î›Ļîœļ îĩî›ī î›ļ  î›ļ îœļ   îœŪ îœđ, îœŪî›ŋîœļ î›ļ  îĢ™îĒž  î›ŋ îĨĄ MS
PowerPoint î›ļ îĒĐî›ļ  îœļ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđ:
â€Ē îœļîœŪ
â€Ē î›ļ îĒĐîžĨ
â€Ē îœđîœŪî›ļ îǃîœļ
â€Ē î›ūîĐ î›Ķî›Ļ
2. îĒĐîœŪî›ļ î›ĩ îĒĐîœŪî›ļ  î›ļîœļ îœŪ
 îœŪî›ŋ î›ĶîœŪ î›ļ î›―î›―îœļ  îœŪîŪ î›ļ î›ļ îœŪ î›ļ   î›ļ î›ļ îœđîĨĄ  î›Ļ î›ļ
î›ĻîĢ‘îœļ î›ļ îœđ:
â€Ē îœŪîĒ îœŊ îŪîĢ‘îœē î›ļ
â€Ē î›ļ îœŪ îœŪ  î›ļ
â€Ē îŪ î›―îœ­îœ‚îŠ îŪîœŪ î›ļ
â€Ē  îœŪîœî›―îœžîƒ î›ļ îŪ
î›Ļ î›ļîœļ î Ŋ îœļ î›ļîœļ îœŪ îĪî›ļ î›ļ îĒĐîœŪî›ļ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ļ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļ   î›ŋ
îœđîĨĄ
3. îĒĐ  î›ļîœļ îœŪ
 î›Ļ î›ļ  îœŪîĄŧîœŪî›đ î›ļîœļ îœŪ  î›ļîœļ :
â€Ē  îĢ îœ­î›Ļ
â€Ē î›ŋîœŪ  îĒ›îœ‘
â€Ē îœŊîœŊî›ļ î›ļ
â€Ē îĐ î›ļ î›ļîœŪ
î›Ļ  , î›Ļ î›ļ î›ļîœļ î›ļ î›ļ î›ļ  î›ŋ îœđîĨĄ
4. î›ēî›Ļ î›đîœļ î›ĩ îŸĻîœģîœŊ î›ļîœļ îœŪ
î›Ļ î›ļ  îœŪîĄŧîœŪî›đ   îœŪî›ļ î›ŋ îœđ:
â€Ē îœģîŸĻîœģ î›ĩ î›ēî›Ļ îœŪî›ļ
â€Ē  î›ĩ îŸĻîœģîœŊ îœŪ îœļ -î›ī, îœŪîœļ î›ĩ îĢŒîœąîœ‹ î›ļîœđ îĪŠî›―îœ“ î›ļîœļ  îœŊî›ļ
îœŪî›ļ  îŪîĢ‘îœēî›ļ îœļ îĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
 î›Ļ î›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ 
î›Ļîœļ îœļî›đ îœŪî›ļ î›Ļîœļ îœļ  î›Ļî›ļ   î›ļîœļ :
îœŪîœļ
îœĨ
îΊîĒī î›Ķ
î›Ŧ îœŪ î›ļ îœ“îœžî›―î›ļ îœļ   î›ļ îœđ
 
îœŪî›ļ   îĢ îœ­î›Ļ îœŪ î›ļ
îĒîœąîœ‘îœąîœŪ 
î °îœŪ, îœŪ î›ĩ îœŪî›―îĐ î›ŋîœĢ
îœŪîœļ î›ĩ îĒ
î›ļ î›ļ îœļ î›đ îœđ
îœļîœļ
 î›ĩ îœļ î›ļ îœî›―îœ‡  îœđ
îŪîĢ‘îœēî›ļ îΊîĒī
îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļîœļ îœ‰îœ―îœ“îœ­îœ‹  î›ļ  îœļ   î›ļ îœđ
,  î›Ļ îœŪ îœļ  îœđ -  î›ļ î›ļîœļ î›ļ î›ļ  îœđîĨĄ
 î›Ļ  îŪîœļî›ŋîœļ îœļ î›ļîœļ î›―îœ“îœ†
î›Ķ îœēîžĨ   îœļ :  îĢ‘îœ™  î›ļ îŪîœļî›ŋîœļ î›ļîœđ îœļ îœļ ?
 î›ĶîœŪ î›ļ î›Ķîœē îœē î›ļîœļ, î›ŋ  î›ŋîœē îœŊ  î›Ķ îœŊî›ŋ îœđ î›ļîœļîĨĄ
î›―îœ“îœ† 1: MS PowerPoint î›đ
â€Ē î›Ļ î›Ļî›ļ  î›ļ î›ļ.
â€Ē “îœŊ îŪîĢ‘îœēîœŪ” î›―îœē  îœļ îœļ îœŪîœĒî›Ļ îœŪî›ļ  îœļîœļ î›―îœē.
â€Ē  îĢ îœ­î›Ļ îœŪî›đî›Đ îœļ îœđ -  î›§îœ‘îœ‡îœ―îœ“  î›ļ îĢ îœ­î›Ļ  îœđîĨĄ
î›―îœ“îœ† 2: îœŪîœĒî›Ļ  î›―îœē
â€Ē  îœļîœģ  “îœŪîœĒî›Ļ” îœđ  î›ŋ îĨĄ
â€Ē î›Ķîœļ îœŪ î›ļîœļ î›Ķîœē  î›―îœē - î›ĩîœî›―îœ­îœŊî›ļ  î›ļîœļ îœŪ îĢĒ î›ĩ îĒĐîœŪî›ļ, 
î›Ķîœ‹îœ―îœî›―îœ­îœŊî›ļ  î›ļîœļ îœŪ  î›ĩ î›ŋî›ļîĨĄ
óđ°Īóđ°Ĩóđ°Ķóđ°§óđ°Ļîœē: î›ļ  îœŪîœĒî›Ļ î›ĩ îœĪîœļ îžķ îœĨî ī î›ļ  î›ļîĨĄ  îĢ·îœ­îœ‰îœ­  î›ļ î›ĻîĢ‘îœļ
 î›ļîĨĄ
î›―îœ“îœ† 3: îĢ îœ­î›Ļ î›ŋîœĢ
â€Ē  îœđ îœļ “î›Đ îĢ îœ­î›Ļ”  î›ļ î›ļ  Ctrl + M  îĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē îœŪîœŪ îŪî›ļ î›ļ îĪ î›ļîœļ îœŪ î›Ķ-î›Ķ îœļ î›―îœē: î›ļ, î›ļ + îĪ, îœē,
î›ļîœđ îĪŠîœšîœ‹ î›ļîœļ  îœŪî›―îĐ, îœŪîĨĄ
î›ĶîœŪ îœļ î›ļîœļ :
â€Ē îœŊîœ“î›―îœ’ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îĢ îœ­î›Ļ
â€Ē î›ļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îĢ îœ­î›Ļ
â€Ē îŪ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îĢ îœ­î›Ļ
â€Ē  î›ļîœļ îœŪ î›ļ îĢ îœ­î›Ļ
î›―îœ“îœ† 4: îĪ 
â€Ē îœļ îœđîĪ î›ļ îœĢîœļ î›ļîœļ îœŪ îœēîœļ î›Ļ î›ļ  î›ļîĨĄ
â€Ē î›Ķ îĪ î›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›―îĐ, îĪîœĨ  îœŪî›―îĢĨ î›ŋîœĢ.
â€Ē îǃîœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îǃîœŪ î›ļ îœđ  î›ŋ :
o îœŪî›―îĐ
o î›ļ
o î›―îœ­îœ‚îŠ
o îœļ
o îœŪ
o îĢîœ­îœ‚îŠî›§îœ‚îŠ îœļî›đ
óđ°Īóđ°Ĩóđ°Ķóđ°§óđ°Ļîœē: îŪîœļî›ļ îĢ îœ­î›Ļ î›ļ î›ļîœļ  î›ļ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“  î›ļ îœŪîŦ î›đîĨĄ
î›―îœ“îœ† 5: îœŪîœĒ î›ĩ îœŪîœļ î›ŋîœĢ
â€Ē îĢ îœ­î›Ļ î›ļ îœēî›―îœ­î  îœļ îŪîœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪîœĒ î›ļ  î›ļîĨĄ (îœŪîœĒ îœđ
îœļ)
â€Ē îœļ  î›ūîœŪ î›ļ îΊîĒī  îœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪîœļ î›ļ  î›ļîĨĄ (îœŪîœļ îœđ îœļ)
î›ĶîœŪ î›Ķ îĢ îœ­î›Ļ î›ļîœļ îœîœąî›―  "îœļ  î›Ļ" îĒ î›ĩ îœģ îœŪîœēî›ī î›ļîœļ îœŪ "îĄĒî›Đ î›Ļ"
îœļ î›ļ  î›ļîœļ îĨĄ
óđ°Īóđ°Ĩóđ°Ķóđ°§óđ°Ļ: îĢ·îœ­îœ‰îœ­ îœŪîœļ î›ļîœļ î›ļ î›ļ î Ŋ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ î›Ļîœļ  î›đîĨĄ
î›―îœ“îœ† 6:  î›ŋîœĢ (î›Ķîœļ îœŪ)
â€Ē îŪîœļî›ļ îĢ îœ­î›Ļ î›ļîœļ îœ‹îœąî›―îœļ î›ļ  î›Ķîœē îœđîĨĄ
â€Ē î›ĶîœŪ îœļ  îĢ îœ­î›Ļ î›ļîœļ îœŪ îœēîžĨ îœļ î›ļîœļ îœŪîœē î›ŋîœĢîœļ îĨĄ î›Ļîœļ  îŪîœļî›ŋîœļ î›ļîœļ îœ‰îœ―îœ“îœ­îœ‹ 
 îœđ   î›đîœļ   îœŪ îœđîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
î›―îœ“îœ† 7: îĢ îœ­î›Ļ  î›ĩ îœŊ
â€Ē î›Ķ îŪîĢ‘îœēîœŪ îœļî›đîœļ î›ļîœļ îœŪ îĢ îœ­î›Ļ  îœđ  î›ĩ îœŪ “îœē îœļ”  î›ļ î›ļîĨĄ
â€Ē , îĪ îŪ î›ĩ  î›ļ î›ŋîœ­îî›― î›ļîĨĄ
â€Ē îœĒ îœļ îŪîĢ‘îœēîœŪ îœļîœļ î›ļ î›ĶîĄ·îœ­îœ î›ļîĨĄ  î›Ķ îĢ îœ­î›Ļ  îœŊî›ļ  î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
î›―îœ“îœ† 8: î›Ķ îŪîĢ‘îœēîœŪ îœļî›ŋ
â€Ē îœĨî›Ļ > î›Ļ   îœļî›ŋ  î›ŋ îĨĄ
â€Ē îĢ•îœ­îœ‹ î›―îœē î›ĩ î›Ķ îœĨî›Ļ î›ļ ClimateChange_Presentation.pptx î›ŋîœđ  îĨĄ
óđ°Īóđ°Ĩóđ°Ķóđ°§óđ°ĻîŪ îœŪ: î›Ķ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļ î›ļîœŪî›ļ îŪ  îœļî›ŋ:
â€Ē .pptx –  îžķ îŪ
â€Ē .pdf –  î›ļ î›ļîœļ îœŪ
â€Ē .ppsx – îŪ îœģ-îĢŒîœąîœ‹ îŪîĢ‘îœēîœŪ
î›―îœ“îœ† 9: îœŪîĒ·îœ­îœ î›ļîœļ  îŪîĢ‘îœē î›ļ
î›ŋ î›ĶîœŪ î›ļ  î›ŋ îœđ î›ĩ î›Ķ îĢ îœ­î›Ļ îŪîĢ‘îœē î›ļ îœđ,  î›ļîœļ  î Ŋ î›ļ îœŪîŦ î›đîœļ
 î›ĩ   îœļ  îœŪî›ļ:
â€Ē î›ļ îĢ îœ­î›Ļ îĢ™îĒž  îΊîĒīî›ļ  îœļ îĒĐîĢ•îœ‡ îĨĄ
â€Ē î›ļ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ŋ îœļ îŪîœŪ  îœđîĨĄ
â€Ē  îœŪîĒ·îœ­îœ îœļ  îœđ îœŪî›ļ îœļ î›Ķ  î›ĶîĄ·îœ­îœ îœŪî›ļ îœđîĨĄ
î›ĶîœŪ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“
î›Ļ îœŪîœĨ î›ļ îŪîœļî›ŋîœļ îœģ   îœđ -  îœŪîœ™î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ļ î›ŋ î›ļîœļ,  î›ļ î›ŋîœĢîœļ î›ĩ îŪ
 îœļ  î›ļîœļ î›ļ î›ļ î›ļ îœđîĨĄ î›―îœ­îœžîœļ  î›ĶîœŪ î›ŋîœđîœļ î›ūîĐ , îœŪî›ļ , îĒĐ  
îœ“î›―îœ‹îœ­î î›ļ î›ļî›ļ , MS PowerPoint î›ļîœļ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ļ  î›ļîœŪ  îœļ  
î›ļ îœđîĨĄ
î›ŋ  î›Ļ î›ļ îœŪî›―îœ‡  î›ļîœļ :
â€Ē î›ļ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ĶîœŪî›ļ îœļ îžķ  î›ŋ 
â€Ē î›ļîœļ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“ î›ĶîœŪî›ļ îœŪîĒ·îœîœ‹îœąîœ’ 
â€Ē î›ĩ î›ļîœļ î›ļ îœļ î›ŋîœēîœĢîœļ îœļ 
 î›Ķ  î›ŋ î›ļ î›ļîœē î›ū îŪîĢ‘îœē î›ļ  - î›―îœ­îœžîœļ  î›ļî›Đ îœŊî›ŋ , îœŊ   î›ļ 
-  î›đ îœŪî›ļ  î›Ļ îĢ îœ­î›Ļ  îĢ îœ­î›Ļ î›ļ  î›ļîœļ îœŪ îœ‘îœ―î›ŋîœģ îœđîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
6. (a) MS-PowerPoint  îĄĐ îœŪîœŪ îŪî›ļ î›ļîœļ îΊîĒī  ? îŪîœļî›ļ î›ļ î›ĻîĨĄ
:  î›Ļ  îœŪîœŪ îŪî›ļ î›ļîœļ îΊîĒī î›ļ 
î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļ îœŪî›ļ  îœŪî›ļ îœĢîœļ î›ļîĒ î›ļ î›ŋ  îœļ  - î›ŋîœđîœļ îœŪî›ļ î›ļ î›ļîœļî›ŋ îĨĄ
î›ļ î›Ķîœļ îœŪî›ļ, î›ūîĐ î›ĩ îŪî›ŋî›ļ î›ļ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“ îœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ î›Ļ îŪîœļî›ŋîœļ
 îœđîĨĄ îœļîœŪî›ļ î›ŋîœđîœļ-î›ŋîœđîœļ  î›ļ î›ļ îœē î›ļîœļ , î›ļ   îœđ îœŪî›ļ î›ļ 
  î›ļîœē î›ū î›ļ î›ŋîœđ îœļî›đîœļ î›ļ îœĒ  îœđîĨĄ î›ļ-î›ļ,  îĢ îœ­î›Ļ î›ļ îœĨ îĒ›îœ‘ î›ļ 
îœļî›đ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ îœģ ,  îœļ î›ļ îĢŒîĄ î›ļ  îœļî›đ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ î›ĩ î›ļ-î›ļ, 
î›Ķîœļ  î›ļ î›ĶîĄ·îœ­îœ î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ   îœŪîŪîœŪ î›ļîœļ îœŪ îœđ  î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ
  î›Ļ îΊîĒī î›ļ îœļ îĨĄ
î›Ļ î›ļ î›Ķ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļ î›Ķ-î›Ķ î›ļ îœļ î›ĩ î›Ķ-î›Ķ îœļîĒī î›ļîœļ îœŪ îœļî›đîœļ î›ļîœļ
îœŪ î›Ķ-î›Ķ "îΊîĒī" îœļ îœđîĨĄ îŪîœļî›ļ îΊîĒī î›ļ î›Ķ î›ŋîœĢ î›―îĒģîœļ î›ļ  îœđ î›ŋ î›ļ î›Ķ
îŪîĢ‘îœēîœŪ îœļ  îœļ î›ļîœļ  îœŪîœŪîĒž î›ļ  î Ŋ î›ļ îœŪîŦ î›ļîœļ   î›ļ îœđîĨĄ
î›Ļ îŪîœļî›ļ îŪî›ļ î›ļîœļ îΊîĒī î›ļ î›ļ-î›ļ î›ļî›ļîœļ îœļî›đ - î›ŋîœđîœļ î›ļî›Đ îœģ î›Ļ î›ļ î›ŋîœēî›Đ îŪîĢ‘îœēîœŪ
î›ļ î›ļ îœŪîœļî›ī îœļ îœŊîœŪî›―îœ‡ î›ļ  !
1.  îΊîĒī – î›ļ îœēîžĨ î›ļîœļîĐ
 îĒĐîœģ î›ļ î›Ķîœļ  îœļ î›ļîœļ   îœîœžî›―îîĨĄ   îΊîĒī îœđ îœŪî›ŋî›ļ   îĢ îœ­î›Ļ îœļ
 îœļ î›ĶîœŪî›ļ î›ļîœļ îĨĄ î›Đ

î›ī, î›ļ î›Ķ îĢ îœ­î›Ļ î›ļ î›ļ îœģî›―îœą îœŪî›đî›Đ îœļ îœđ (îœŪî›ŋîœļ
îĢ îœ­î›Ļ îœļ î›ļ î›ŋ îœđ), îœîœąî›― , î›ļ   î›―îœ’îœŪ îĢ îœ­î›Ļ îœŪî›đî›Đ îœļ îœđ, î›ĩ îœ‹îœąî›―îœļ, 
îœŪî›đîœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îĢ•îœ­îœ‹  îœđîĨĄ
â€Ē î›Ļî›ļ  î›ļ: , îœŪî›―îĐ, î›―îœ­îœ‚îŠ, îœŪîœļ î›ĩ îĒ î›ŋîœĢîĨĄ
â€Ē    îœđ? î›ļ î›ļ îĪ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“ îœļ îœđ îœŪî›ļ î›ļ îĢ îœ­î›Ļ î›ļîœđ  îœŪî›đ îœđ,
î›ŋîœŪî›ļ î›ļ î›ļ   î›ļ îĢ îœ­î›Ļ  î Ŋ î›ļ îœŪîŦ î›ļîœļ î›ļ îœēîœŪ  îœļ îœđîĨĄ
2. î›Ļ îΊîĒī - îœļî›đî›ļ î›ļ î›đîœļ î›ļ îœđ
î›Ļ îĒĐîœģ , î›Ļ î›ļ îĢ îœ­î›Ļ î›ļ î›ļîœļ  îœļ îĪ îœŪî›đ îœđ - î›ļî›Đ îœŪî›―îĐ 
îœŪîœĒî›Ļ  îĨĄ  îœŪ îΊîĒī îœļî›đîœļ îœŪî›ļ îœŪîĒ î›ļ îĢŒîĄ îœĪîœļ î›ŋîœđ îœđîĨĄ
â€Ē î›Ļî›ļ  î›ļ:î›Ķîœļ  î›ļ î›ŋ  , î›Ķ îœŪ-îĢ‘îœē î›ļîœļ îŪ î›ļ î›ŋîœ­îƒî›― î›ļ,
 î›ļî›Đ îĢ îœ­î›Ļ   î›ļ îĨ îœļ îœŪ î›ļîĨĄ
â€Ē    îœđ:î›Ļîœļ î›ļ î›ļîœļ  î›Ļ   î Ŋ î›ļ îœŪîŦ î›ļîœļ   îœŪ îœđ îœŪî›ļ
  î›ļîœļ î›ŋ îœļ , î›Ļ    îœŪî›ļ  î›ļîœđ  îœŪî›đ îœđîĨĄ
3. îĢ îœ­î›Ļ  îΊîĒī – î›ļ îœĒ  î›ļ îŪîĢ‘îœēîœŪ
î›ĐîœĒ2îœŪ
 îœļ î›ļ îĢĒ î›ļ îœļ  î›đî›ļ  îĒ›îœ‘  îĒîœŪ îœŪî›ļ îœđ? îĢ îœ­î›Ļ  îĒĐîœģ îœŪîĒ‹îœē 
  îœđîĨĄ  î›Ķ  îĢ îœ­î›Ļ î›ļ î›ūîœļ îœļ î›ļîœļ   îœļî›đîœļ îĨĄ
â€Ē î›Ļî›ļ  î›ļ: îĢ îœ­î›Ļ î›ļ îĨ îœļ îœēîĒĐîĢ•îœ‡ î›ļ, î›ŋîœĢ   îĨĄ
â€Ē    îœđ: î›ļ î›ļ îœģ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļ î›ļ îœŪîĢ‘îœī îΊîĒī îŪ î›ļ îœđ,
î›ŋ î›ļ î›ļ î›ļ îĒĐîĢ•îœ‡ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ  î›Ķ îœđîĨĄ
4.  îœļî›ŋ îΊîĒī – îŪîĢ‘îœēî›ļ î›ļ îœē î›ļ
 îΊîĒī î›ļ   î›ļ îĢ îœ­î›Ļ îœŪî›đ îœđ, îœŪî›ŋî›ļîœļ îœ‹îœąî›―îœļ  î›ļîœļ îœŪ î›ļ îœĢ îœļîĐ  îœđîĨĄ îœļ
î›ļîœļ îĢ™îœąî›ļ   - îœļ î›―îœąîœĒ î›ŋ  îŪîœļî›ŋîœļ î›ļîœļ îœ‰îœ―îœ“îœ­îœ‹ î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ , îœļîœŪî›ļ  î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îœŪî›ļ
î›ļîœļ î›ļ îĢ îœ­î›Ļ  îœĪîĨĄ
â€Ē î›Ļî›ļ  î›ļ:îŪîĢ‘îœēîœŪ îœļîœļ  îœîœ­îœ‡î›―îœąîœ‡ î›ļîœļ îœŪîĪĒîœē îœŪî›đ î›ĩ îœĪîĨĄ
â€Ē    îœđ:î›ļîœļ  î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ŋ î›ļîœļ  îœļîœļ  î›ļ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļ -
îœē î›đ îœđîĨĄ
5. îœŪ îĒĐîœģ – î›Ķîœļ î›ļ î›ļ  îœļî›đ
îœŪ îĒĐîœģ îĢ îœ­î›Ļ î›ļ îœģ-îĢŒîœąîœ‹   îŪîœŪ î›ļ îœđ, îœŪîĒ‹îœē  îĢ‘îœŪî›ļ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļ , îœļîœŪî›ļ
îœļîœŪîœļ îœŪîĐ î›ļîœļ îĨĄ
â€Ē î›Ļî›ļ  î›ļ:îĢ îœ­î›Ļ   î ģ îœŪî›ļ îœŪ î›Ķ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļ îœģî›ļ î›ļîĨĄ
â€Ē    îœđ:î›ļ îœģ îĢŒîœąîœ‹  î›ļîĄķ îœŪî›ļ îœŪ îœŪîœļ î›ĩ îœŪîœĒ î›ļ î›ŋîœ­îƒî›―
î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪîœĪîĨĄ
6. îĢ îœ­î›Ļ  îΊîĒī - î›ĶîœŪ î›Ļ
  îΊîĒī îœđ î›ŋ î›ļîœļ î›ļ î›ļ  îœŪî›đî›Đ îœļ îœđ î›ŋ  îŪîĢ‘îœēîœŪ îœļîœļ îĨĄ î›ļ îĢ îœ­î›Ļ îœģ
îĢŒîœąîœ‹   , î›ĩ  î›ļ îĢ îœ­î›Ļ îœļ îœģ îĢ îœ­î›Ļ  î›ŋîœļ îĨĄ
â€Ē î›Ļî›ļ  î›ļ: î›Ķ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļ î›ļ î›ļîœļ  îŪîĢ‘îœē î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪîĨĄ
â€Ē    îœđ: î›ĶîĄ·îœ­îœ î›ļîœļ î›ĩ îĢ‘îœ™  îŪîĢ‘îœē î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ  î›ļ  îœđîĨĄ 
îΊîĒī î›ļ îĢ îœ­î›Ļ î›ļ î›ŋ  îœđîĨĄ
7. îĢîœ“ îĒĐîœģîœĒ - îœŪîœĒî›Ļ î›ļ îœģ îœŪî›ļ
îĢîœ“ îΊîĒī  îŪî›ļ î›ļîœļ îœļ :
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē îĢ îœ­î›Ļ îĢîœ“ îΊîĒī
â€Ē  îĢîœ“ îΊîĒī
â€Ē  îĢîœ“ îΊîĒī
îœļ îΊîĒī î›ļ îĢ îœ­î›Ļ,  î›ĩ  îœīîĒŋ î›ļîœļ îĪ îœŪîœĒî›Ļ î›ĩ îœļ î›ļ îœŪîœŪîĐ
î›ļîœļ  î›ļ  î›ļîœļ îĨĄ
â€Ē î›Ļî›ļ  î›ļ: îĢ îœ­î›Ļ  î›ļ  îœŪîœĒî›Ļ îœŊ î›ļ—î›ŋîœđîœļ , îœļ 
îœĨ
îœē
 î›ŋîœĢîĨĄ
â€Ē    îœđ:î›ŋ  îŪîœļî›ļ îĢ îœ­î›Ļ î›ļ î›ļ-î›ļ î›ļî›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ îœŪ î›ļ
 îœēî›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ   î›Ļîœļ  î›ļ îœî›―îœ‡  îœđîĨĄ
ó·‡īó·‡ĩó·‡ķ󷇷ó·‡ļó·‡đî›ĶîœŪ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“
î›Ļ  îŪîœļî›ļ îΊîĒī î›ļ î›ĶîœŪ îœļîĒī îŪ î›ļ îœđîĨĄ îœŪî›ŋ  î›ļ îĪ î›Ķ-
î›Ķ  î›ļîœļ îœŪ î›Ķ-î›Ķ î›ļîœđ   î›ļ  î›ļ îœđ,   î›ļ îŪîĢ‘îœēî›ļ î›Ļ
îΊîĒī î›ļ  îŪ  îœļ îŪîĢ‘îœēîœŪ îœļ, îœŪ î›ļîœļ, îĒĐîĢ•îœ‡ î›ļîœļ î›ĩ îŪîĢ‘îœē î›ļîœļ î›ļîœļ
îœŪ î›ļ îœđîĨĄ
 î›Ķ  î›ŋ  î›Ļ î›đ,  îœŪîœĨ î›ļ  îĒĐîœģ   îœŪî›ļîœļ —îœĒ îœĢîœļ  î›ļîœļ
îœîœąî›― îĢĒî›― î›ļîĨĄ î›Ļîœļ î›ļ î›ļ , îĢîœ­îœ‚îŠ î›ĩ îĢ·îœ­îœ‰îœ­ îœļîœļ  î›ŋîĨĄ î›ĩ î›ļîœ―îœ‹ î›ŋ îœđ?
 î›ļ îœđ îœŪî›ļ î›ļ î›Ķ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļ î›ļîœļ îœŪîĒ·îœŪî Ļ   î›đîœĢîœļ î›ļ îœŪ î›ŋî›Đ
î›ŋ !
(î›đ) -î›Ļ î›ļ îœŪîĄŧîœŪî›đ îœŪîœļî›ī  î›―î›―îœ­îŠ î›ļ:
(i) îĢ îœ­î›Ļ îœŪîŪîœŪ
(ii) îĢ îœ­î›Ļ .
: ()  î›Ļ  îœēîœŪî›ī î›ļ î›―î›―îœ­îŠ
MS PowerPoint Microsoft  îœŪî›ļîœŪ î›ļ  îŪîĢ‘îœēîœŪî›ļ îĨ†îœ‚îœļ îœđ î›ŋ îĢ îœ­î›Ļ î›ļîœļ
î Ŋ îœļ îœŪîœ™î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ļ îŪ  îœļ îŪîœļîœŪ î›ļîœļ    î›ļ îœđîĨĄ î›―îœ­îœžîœļ  îœļîœŪ îœļîœļ
îœļ îœŪîĒ·îœŪî Ļ î›ļîœļ î›ūîĐ   îĒĐîžĨ  îœđ î›ļîœļ îœļ îœŪî›ļ, PowerPoint î›ļîœļ îœŪ
îœļ  î›ļ îœđîĨĄ î›ŋ, î›Ļ MS PowerPoint î›ļ  îœģ îœŪîœļî›ī î›ļ îœļ :
î›ĐîœĒ2îœŪ
(i) îĢ îœ­î›Ļ îœŪîŪîœŪ
 îœŪî›ŋ îœŪî›ļ îœļ î›Ķîœļ î›ļîœļî›ŋ îŪî›ŋîœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îœē îŪîœļî›ŋîœļ îœđ îœŪî›ļ îœđîĨĄ îœļ î›ļ,
îœēîœļ î›Ļ, îœŪî›―îĐ î›ĩ  î›ļ îœŪî›ļ î›ļîœē î›ū îĪîœĨ  î›ŋîœĢîœļ îĨĄ î›Ķ î›ļ îŪîœļ  îœļ  î›ļ î›ŋ
î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îœđîĨĄ   î›ļîœđ îœļ î›ļîœļ? î›Ļî›ļ  îœđ: îĢ îœ­î›Ļ îœŪîŪ î›ļî›ļîœļ îĨĄ
îĢ îœ­î›Ļ îœŪîŪîœŪ  îœđ?
î›Ļ  îĢ îœ­î›Ļ îœŪîŪ î›ļîœļ î›ļ  îœđ î›Ķ îœŪîœŪî›ŋ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļ î›ļ îœîœ―îœŪî›ļ î›ļîœĒ î›ļîœļ 
 îĨĄ  îŪîœŪ îœīîĒŋ î›ļ îĢ îœ­î›Ļ  î›ļ îœīîĒŋ  î›ļî›Đ îĢ îœ­î›Ļ îœŪîŪ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ  î›ļ î›ļîœļ
îœŪ îĢ îœ­î›Ļ , î›Ļ    îœŪîŪ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
îĢ îœ­î›Ļ îœŪîŪ î›ļîœļ î›ļîœļ î›―îœ“îœ†:
1. î›Ķ îŪîĢ‘îœēî›ļ î›Ļ  î›đ.
2. îœĨî›Ļ îœļîœģ  î›ŋ î›ĩ 'îœŪîŪ' î›―îœēîĨĄ
3. î›ļ î›ļî›Đ îœŪîŪ îœļîœŪ îœŪî›đî›Đ :
o îœŪîŪ î›―îœ’îœ‹: î›ļîœļîœļ îœŪîŪ î›―îœē.
o  îĢ îœ­î›Ļ îœŪîŪ î›ļ:  ,  îĢ îœ­î›Ļ  î›ļîĢîœ‘ î›ŋ îœŪîŪ î›ļ î›―îœē
î›ļîœļ îĨĄ
o îœģ îœīîĒŋ îĢ îœ­î›Ļ: îœļ îœļ î›ļîœļ îœŪ  î›ļ î›ļîĨĄ îœŪî›ļîĒ™ îœŪ :
▩  (îŪîœŪ îœīîĒŋ 2, 3, 4, 6,  9 îĢ îœ­î›Ļ)
▩  îœīîĒŋ (îĢ™îœąî›ļ  î›ļîœļ  îĢ îœ­î›Ļ îœŪî›đ îœđ)
▩ îœļî›đ îΊîĒī (î›ļîœļ   îĪ, îœîƒîœ“î›―îœ‹îœ­ î›ļ  î›ļîœļ îœŪ )
4. îŪîœŪ î›ļ îžĨ î›―îœē î›ĩ 'îœŪîŪ'  î›ļ î›ļîĨĄ
îĢ îœ­î›Ļ îœŪîŪîœŪ   îœđ?
â€Ē îŪîĢ‘îœē î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪî›ļîœē î›ū îœŪî›ļ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļîœļ îœēîœŪîŦ îĢ‹îœ“îœ† îœļ îĨĄ
â€Ē  îœļîœēî›ūîĐ î›Ķ  îœļ îœļ  î›ļîœļ îœŪ îĢ îœ­î›Ļ îœŪîŪ î›ļîœļ îĨĄ
â€Ē î›ļ î›ļîœļ îœŪ : îœēîœŪîŦ   î›ļ î›ļîœļ  îœŪî›ļ î›ļîœļ îĩ
î›ļ î›Ķîœē î›ļ î›ļ   îœļ î›ļ îĨĄ
îœļ îœēîŦ î›ļîœļ îœŪ îœē:
â€Ē îĢŸîœ­îœžîœą îœî›―îœ­îœ‹îœļ î›ļîœļ îœŪ 'îĪîœļîĢ‹îœļ '  'îœēî   î›ļ î›ĩ îœļ ' î›ļ îŪ î›ļîĨĄ
â€Ē îœŪ   î›ļîœļ îœŪ îĢ•îœ­îœ‹ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ   îŪîœŪ îœīîĒŋ 3 îĢ îœ­î›Ļ î›―îœēîĨĄ
â€Ē î›ļî›ē îœļ îœî›―îœ‹îœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪîŪ î›ļîœļ îœļ îœļ î›Ķîœļ îĢ îœ­î›Ļ î›ļ (î›§îœ‘îœ‡îœ―îœ“  4:3  16:9)
î›ļ  î›ļîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
î›ĻîœŪ, îĢ îœ­î›Ļ î›ļ îœŪîŪ î›ļîœļ îœļ î›ļ î›Ķ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļ îĢŒîœąîœ‹ îœļ î›ļî›ŋ  îœļ   îœŪ
îœđ - î›―îœ­îœžîœļ  îœđîœŪî›ļ îœļîĒī î›ļîœļ îœŪ   îĒĐîœŪî›ļ îœđî›ļ î›ļîœļ îœŪîĨĄ
(ii) îĢ îœ­î›Ļ 
î›Ķ î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļ îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļ îœŪ îœđîĨĄ  î›Ķîœļ îœđ î›ĩ îŪî›ŋîœļ î›ļîœļ  î›ļ
î›ļîœļ îœļ î›đîœĢîœļ îĨĄ  î›ļ   î›ļ î›ļîœļ , î›ĩ î›ļ îĢ îœ­î›Ļ î›ļ-î›ļ î›ļî›ļîœļ îœŪî›đî›Đ îœļ
, î›ŋ î›ļîœļ îœļ î›ļîœļ -  îœļ   îĨĄ î›Ļîœļ îĢ îœ­î›Ļ  î›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
îĢ îœ­î›Ļ   îœđ?
îĢ îœ­î›Ļ  î›Ļ  î›ļ   îœđ î›ŋ î›ļ îĢ îœ­î›Ļ î›ļ î›ļ î›ļîœļ  î›ļ îœē  îĢŒîœąîœ‹ 
îœŪî›đ îœđ, îœŪî›ŋ  îœļ î›ļîœļ î›ļ  î›ļ îŪîœļî›ŋîœļ î›ļîœļ îœ‰îœ―îœ“îœ­îœ‹ îœļî›đîœļîĨĄ    îœģ
î›ļ  îœļ îœđ î›ĩ î›ļîœļ  î›ļ   î Ŋ î›ļ îœŪîŦ î›ļ îœđîĨĄ
îĢ îœ­î›Ļ  î›ļîœđ îœļ îœē î›ļ?
1. îœŊ îœļîœģ  'îĢ îœ­î›Ļ ' îœđ  î›ļ î›ļîĨĄ
2.  îĢ îœ­î›Ļ îœļ îœē î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ ' îœļ'  î›ļ î›ļ,  î›ŋ    îœļ î›ŋ
î›đîœļ î›ļîœļ îœŪ ' îĢ îœ­î›Ļ îœļ'  î›ļ î›ļîĨĄ
3.  îœē îœļ îœē î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ F5 î›ļîœē î›ŋ   îĢ îœ­î›Ļ îœļ îœē î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ Shift +
F5   î›ļîœļ îĨĄ
îĢ îœ­î›Ļ  î›ļîœļ îœ‰îœ―îœ“îœ­îœ‹:
â€Ē î›Ķ  îœŪî›ū îĢ îœ­î›Ļ  î›ŋîœļ î›ļîœļ îœŪ  î›ļîœē î›ŋ   î›ļ î›ļ  î›ļîĨĄ
â€Ē îĢŒîœąîœ‹ î›ļ î›ļ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ 'B'  ,  î›Ļîœļ îœĨîœļ  î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ 'W'  (î Ŋ
î›ļîœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ )îĨĄ
â€Ē îĢ îœ­î›Ļ   î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ   Esc  îĨĄ
îĢ îœ­î›Ļ  î›ļ:
î›Ļ  î›ļîœļ îœ‰îœ―îœ“îœ­îœ‹ îœŪîĄŧîœŪî›đ î›ļ  îŪ î›ļ îœđ:
â€Ē îœļî›ŋ î›Ļ
â€Ē îĢŒîœąîœ‹  î›―îœąî›ŋ î›ļ îœŪî›―îœŪîĢĨ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœļ  î›Ļî›Ļ
â€Ē îŪîĢ‘îœēî›ļ îΊîĒī ( îĢŒîœąîœ‹ ): î›ļ  î›ļîœļ  î›ĩ  îĢ îœ­î›Ļ î›ļ î›ļ
î›ļ îœŪî›đ îœŪ îœļî›đîœļ î›ļ îœēîœŪ îœļ îœđ
îĢ îœ­î›Ļ   îœģ îœđ?
â€Ē  î›ļ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļ î›ļ îœļîœļ î›ĩ -îœē  îœļ îœđîĨĄ
â€Ē  îœŪîœ™î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ļîœļ îŪ î›ļ îœŪî›ļ î›ļ   î›ĶîœēîĒ  îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœđîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē î›Ļîœļ  î›ļ îœļ  î Ŋ î›ļ îœŪîŦ î›ļîœļ   îœŪ îœđ,  îœļ îœŪ-îĢ‘îœē î›ļ
îœđîœēî›Ķ  îœļ îŪîœŪ î›ļîœļ î›ļ îœŪî›―îƒîœ‡îœ­  î›ļ îœĢîĨĄ
îœŪîĒšîœœîŠ
"îœŪîŪîœŪ îĢ îœ­î›Ļ" î›ĩ "îĢ îœ­î›Ļ "    î›Ļ î›ļ îĒīî›ļ îœŪîœļ  î›ŋ î›Ķ-
î›Ķ îœļîĒī î›ļ îœģîœŪ î›ļ  îœļîœŪî›ļ îŪ îœîƒî›―îœ­îœ“    îœļ  îœļ îĨĄ
â€Ē îœēîŦ î›ļ  î›ēîœĨî›Ļ  î›ļîœļ îœŪ îœîœ―îœŪî›ļ îĪ î›ļ îœŪ î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē îĢ îœ­î›Ļ  î›ļ îœļîĒī î›ļ î›ļîœļ îœļ î›ļ î›ļî›ļ î›Ļ îŪîĢ‘îœēîœŪî›ļ îŪîĢ‘îœē î›ļ îœđîĨĄ
î›ļ îœŪîĒ·îœŪî Ļ î›ļîœļ î›ūîĐ î›ļîœļ  , î›Ļ î›ļ î›ļ î›đ  î›ļîœļ  î›Ķî›ļîœŪî›ļ îĒ‹ îœŪî̈ î›ļîœļ
î›ļîœđ îœŊ     î›ļ îœđ î›ŋ îœîƒî›―îœ­îœ“ îœģ îœđîĨĄ MS PowerPoint, î›Ķ   
îœēîœŪî›ī î›ļîœļ , î›Ļîœļ   îœđîĨĄ
-
7. (î›ļ) 6-îœļ  îĪ î›ļ îœŪ,  î›ĩ îŪ î›ļîœđ îœļ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ?
: îœŊîœ“î›―îœ’:
î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļ îœŪî›ļ  î›ļîœļî›ŋ îŪî›ŋîœļ  î›ļ î›ļ îœļ  î›ĩ î›ļ îœŪî›ļ îœļ î›ļ îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļîœļ îœŪ
î›ļ îœđîĨĄ îœļ î›Ķîœļ   MS Excel  î›Ļ î›ļ îœŪ  - îœŪîœĪ! îœļîœŪî›ļ  îœļ  îœļî›ŋ
 îœēîĒ­îœ• îœđ î›ĩ  î›ļî›ļ  îœđîĨĄ   îĪîœĨ  î›―îœ­îœ‚îŠ î›ļ îœļ îĨĄ îĪîœĨ îœļ î›ļ
îœļ î›ļ î›ļ îœŪîœĒîœēî›Ķ î›ļ îœđ î›ŋ î›ļîœļ î›ļ î›ļ  î›ļîœļ  îœļîœļ  îœđ îĒ‹ îĒĐîžĨ î›ļ
   îœđîĨĄ MS Excel î›Ļ îŪîœŪîĒ î›ļ    îœđîĨĄ î›Ļ î›ļ îĐ  î›―îœ•îœ‡îœļ  îœŪî›ļ
 MS Excel  îĪîœĨ î›ļîœđ îœļ  î›ļîœļ , îœŪ î›ļ î›ļîœļ  î›ĩ îœļ îœĨ î›ļ î›ļîœļ  - î›―îœ“îœ†
 î›―îœ“îœ†, î›ļ î›ļ î›ļ îĨĄ
ó·‡īó·‡ĩó·‡ķ󷇷ó·‡ļó·‡đ1.  îœļ  îĪ 
î›Ļ î›ļ îĪ î›ļ îœē î›ļîĨĄ î›Ļîœļ î›ŋ îœļ î›ļîœļ   îœîœžî›―îîĨĄ
óđģīóđģĩóđģķóđģ·î›― 1: îœļ î›ŋ î›ļ
îœļ îœļ,  îœļ î›đ î›ĩ  î›ĩ îĢ‘îƒîœîœžîƒ  î›Ķ îœļ î›ŋ î›ļîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
 î›ļîœļ îœŪ:

îœŪîĒ
î›ŋ
5000
îœĨ
6000
îœ‘îœ­î›―îŠ
5500
î›ĶîŪîœđ
7000
 î›ļ î›ļ  îœđîĨĄ îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœŪî›ļ    î›ļ , î›ĩ îœ‹îœąî›―îœļ îœŪ  îœļ îœĨ-
îœē  îœļ îĒĐîĢ•îœ‡ îĨĄ
óđģīóđģĩóđģķóđģ·î›― 2: îœļ î›ļ î›―îœ’îœ‹ î›ļ
î›Ķ, î›Ķîœļ  î›ļ  î›ļî›ļîœļ îœļ î›ļ î›―îœ’îœ‹ î›ļ - î›Ŧ- îœļ îœŪîœ‹î›―îœ•îœļ- î›ļîœļ î›ļ î›đîœąîƒî›―îîĨĄ
 îœļ , A1 îœļ B5 î›ļ î›ļ î›―îœ’îœ‹ î›ļîĨĄ
óđģīóđģĩóđģķóđģ·î›― 3: î›―îœ­îœ‚îŠ 
î›Ķ îœĒîœļ  îœŪîĢĢ îĨĄ
â€Ē  îœļîœģ  "îǃîœŪ î›ļ" îœđ  î›ŋ îĨĄ
â€Ē î›―îœ­îœ‚îŠ îœģ , î›ļ îœŪîœŪ îŪî›ļ î›ļîœļ î›―îœ­îœ‚îŠ îœŪî›đî›Đ îœļ î›ŋîœđîœļ:
o îĢ‘îƒîœ   î›―îœ­îœ‚îŠ
o î›Ļ î›―îœ­îœ‚îŠ
o î›Đ î›―îœ­îœ‚îŠ
o îœļîĐ î›―îœ­îœ‚îŠ
o îĢ‹îœđ  î›―îœ­îœ‚îŠ
o î›ĩ î›ĶîœŪî›ļîĨĄ
 îœŪî›ŋ îŪî›ļ î›ļ î›―îœ­îœ‚îŠ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ    î›ļ î›ļ (  îœŪî›ļ î›ļ î›―îœ­îœ‚îŠ)îĨĄ îœļ îœē î›ļîœļ
î›―îœēîœļ  îœļ î›ļîœļ   î›ļ î›―îœ­îœ‚îŠ îœđ î›ļ îœļîĨĄ
î›ļ! îœļ î›Ķ î›Ķ  îĪ  îœŪ îœđîĨĄ
ó·–ģó·–īó·–ĩó·–ķ󷖷2.  îœļ  îĪ î›ļ 
î›Ķ î›ŋ î›ļîœļ  îĪ îœđ,    î›Ļ î›ļîœē î›ū  î›ļ î›―îœ­îœžî - î›ŋîœđîœļ îœŪî›ļ îœîœ―îœŠîœļ î›ļ î›ūî›Đ
î›ļî›ļîœļ îœļ îœļ îœŪî›đîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
óšŦĶóšŦĪóšŦĨóšŦ§îœšîœąîœœîŠî›ļ î›ĩ îœļ îœŪ î›ļ
â€Ē î›―îœ­îœ‚îŠ î›ļ:îœŪîœĨîǐ î›ļ (î›ŋîœđîœļ â€œî›―îœ­îœ‚îŠ î›ļ”)  î›ļ î›ļ î›ĩ î›Ķ î›đîœē î›ļ î›ļ
î›Ļ î›ļ,  î›ļîœļ îœŪ, “îœŪî›ļ îœŪîĒ îœŊ”îĨĄ
â€Ē  î›ļ:"î›―îœ­îœ‚îŠ îœŪ" (î›―îœ­îœ‚îŠ î›ļîœļ î›Ŧ î›Đ

î›ī î›ļ  îœŪî›―îĢĨ)  î›ŋ , î›ĩ
" î›ĻîĒĪ"  îœŪî›ļ î›ļîĨĄ î›Ķ  î›Ķîœļ - (î›ŋîœđîœļ, "") î›ĩ î›Đ-
 (î›ŋîœđîœļ, "îœļ  îœŪîĒ") î›ļ îœļ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
óšŦĶóšŦĪóšŦĨóšŦ§î›― îŪî›ļ 
 î›ļ îœđ îœŪî›ļ î›ļ î›―îœ­îœ‚îŠ  î›Ķ  îœŪî›đ   îœŪî›ŋ îœļ îœîœžî›―îœ­ îĨĄ
â€Ē î›―îœ­îœ‚îŠ  î›Ļ-î›ļ î›ļ → "î›―îœ­îœ‚îŠ îŪî›ļ "  î›ļ î›ļ → î›Ļ, î›Đ   î›ŋîœđ
î›ļî›Đ  î›―îœ­îœ‚îŠ î›―îœēîĨĄ
óšŦĶóšŦĪóšŦĨóšŦ§îœ„îœļ 
 îœļ   î›ļîœļ   î›ļ î›Ķ îĪ î›Ķîœļ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ îĪ î›Ķîœļ 
îœŪî›ŋ  î›ŋîĨĄ
óšŪóšŊ󚁰3.  îœļ  îĪ î›ļ  î›ļ
 î›ļ î›ļîœļ î›ļîœļ î›ļ î›ŋîœļ î›ŋîœđ îœđ -  îœîƒîœ“î›―îœ‹îœ­ î›ļ  , îœļîœŪî›ļ î›―îœąî›ŋ î›ļ î›ļî›ļ
 îœđîĨĄ
ó·–ģó·–īó·–ĩó·–ķ󷖷 
â€Ē î›―îœ­îœ‚îŠ  î›ļ î›ļ →   â€œî›―îœ­îœ‚îŠ îœģîĒĪ”  î›ŋ → “îœĨ”  “îœŪîœĒî›Ļ” îœđ î›ļîœļ î›Ķ,
  î›ļ î›ļîœļ :
o  î›ŋ .
o   î›ŋîœĢ.
o  îœđîœŪ îœŪî›ŋ î›ļ.
ó·–ģó·–īó·–ĩó·–ķó·–·î›―îœ­îœ‚îŠ îœđîœŪ
â€Ē îœŪîœĒî›Ļ îœđ î›ļîœļ î›Ķ, î›ļ î›Ķ-î›Ķ îœŪîǐ-î›Ļ îœđîœŪ îœŪîĨĄ îœģî›ļ î›ļîœļ î›ļîœļ
îœŪ     î›ŧîœē î›ĩ îœģ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ î›ļîĨĄ
ó·–ģó·–īó·–ĩó·–ķ󷖷îœļ îœļ
  î›―îœ­îœžîœ‡îœļ  îœŪî›ļ î›ļîœļ î›ļ î›―îœ­îœ‚îŠ  î›ļ  îœļî›đ?
â€Ē î›―îœ­îœ‚îŠ  î›ļ î›ļ → î›ļîœļ îœļ  (+) îœŪî›―îĢĨ  î›ļ î›ļ → “îœļ îœļ” î›―îœļî›ļ î›ļîĨĄ
â€Ē îĢ™îĒžîœ‡îœ­ î›ļîœļ îœŪ  î›Ļ îœļ î›ļ  î›ļîœļ î›Ŧ, î Ŋ    îœļ î›ŋ î›ļîœļ îĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
ó·–ģó·–īó·–ĩó·–ķ󷖷îœŪîĪî›Ļ î›ĩ îœļî›ŋ
 î›Ķîœļ î›―îœ­îœ‚îŠ î›ļ î›ĶîœŪî›ļ îĢ™îĒž  î›ĶîœŪî›ļ îœŪîĢ‘îœī îœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪîĪî›Ļ î›ļ   î›ŋîœĢ  î›ļîœļ
îĨĄ
â€Ē î›Ļ îœēîœŪî›ī î›ļ î›―îœ­îœ•îœģ   î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ î›―îœ­îœ‚îŠ  (+ î›Ļî›ļ) î›ļ  î›ļîĨĄ
â€Ē î›ŋ î›ļ î›ļ  îœđ îœŪî›ļ îŪîœļî›ļ   îœļî›đ   îœđ -  î›ļî›Đ îœļ îĩîœīî›đî›ī î›ļ
îœē î›ļîœļ    îœđîĨĄ
óžĻóžĻ‘óžĻ’îœŪîĒ·îœŪî Ļ î›ļîœļ î›ūîĐ î›ļîœļ îœŪ îœē:
1. îœļ î›Ķîœļ î›Ķ î›ĩ î›ļ î›ļ îœļ î›ļ îœŪî›ļ  îĢ™îĒž  î›ļîœļ îœŪî›ļ îĪ îœŪî›ļ îœļ  îœđîĨĄ
2.  î›―îœ­îœ‚îŠ îŪî›ļ î›―îœē:  î›ļîœļ îœŪ î›Ļ î›―îœ­îœ‚îŠ, îœģ î›ļîœļ  î›ļîœļ îœŪ î›Đ î›―îœ­îœ‚îŠ, îœē î›ļîœļ
îœŪ /îĢ‘îƒîœ î›―îœ­îœ‚îŠ î›ļ  î›ļîĨĄ
3. î›ĶîœŪî›ļ î›ŋ  î›ļ: î›Ķîœļ î›―îœ­îœ‚îŠ î›ļ  î›ĩ  î›đîĨĄ
4. îœŪ  î›ļ  îœŊ î›ļîœļ îœŪ î›ļîœŪî›ļ î›―îœ­îœ‚îŠ  îœļ   î›ļ  î›ļ  î›ļîĨĄ
󷗭ó·—Ļó·—Đó·—Šó·—Ŧó·—ŽîœŪîĒšîœœîŠ:
MS Excel  îĪîœĨ , îœŪ î›ļ î›ĩ îœĨ î›ļ, îΊîĒī  îœļ î›ļ î›ļîœļ î›ŋîœđ îœđîĨĄ 
î›Ķîœļ îœļ îœļ îœē î›ļîœļ , î›Ļîœļ î›ļîœđ îœļ îŪîĢ‘îœē î›ļ îœđ  î›―îœēîœļ , îœŪ î›Ļîœļ î›ļî›ļ î›ĩ îœļ îžķ
îœļ î›ļîœļ îœŪ î›Ļîœļ îœŪ î›ļîœļ îĨĄ îœŪîĒ·îœŪî Ļ î›ļîœļ î›ūîĐ î›ļîœļ îœŪ,  î›ļîœ―îœšîœ• î›Ķ îœģîĒžîœ™îœ­îœ‹ îœđ - 
î›ļîœļ  î›Ķî›Ļ î›ĩ îŪî›ŋîœļ î›ļîœļ îœŪ îĒ‹ îœŪî̈ î›ļîœļ îœļîœļ î›ļ  îĨĄ
 î›ļîœē î›ū  î›ļ îœļ  îœŊ  î›ļ î›ļ î›ļî›ļ îΊîĒī   î›ļîœļ  î›ŋ î›ļîœļ îœļ î›ļ
îŪ  îœļ îŪîœļîœŪ î›ļ îœđîĨĄ  î›Ķ  î›ŋ  îœļ î›ļ  î›ļ îœļ ,  îœŪîœĨ 
   î›ļ - îœļ îœĪ î›ĩ  îœļ îĪîœĨ  !
(î›đ) -îœļ î›ļ îœŪîĄŧîœŪî›đ îœŪîœļî›ī  î›―î›―îœ­îŠ î›ļ:
(i) îœŪîœŪ îœļ  îœĨ  î›ļ   îœŪ
(ii) î›ļ  î›ļ îœēîŦ î›ļîĨĄ
: ()  îœļ î›ļ îœŪîœļ
Microsoft Excel î›ļ, îĢ‹îœģ  î›ĩ îĒĐ   îœŪî›ļ î›ŋîœļ îœļ îœļ 
î›ļ  îœļ î›ļ îœđîĨĄ  î›ļîœļ  î›ļ î̚îœļ îĨ†îœ‚îœļ  îœđ;  î›ļ îĢîœ­îœ‚îŠ î›ļ î›ļ  îœđ
î›ŋ îœļ î›ļ îœļîœĒ îœļ îŪîœŪ î›ĩ îœŪîĒķîœļ î›ļîœļ   î›ļ îœđîĨĄ îœļ î›ļ    îœģ
î›ĐîœĒ2îœŪ
îœŪîœļ  î›Ķ-î›Ķ îœļ  îœĨ  î›ļ  î›ĩ î›ļ  î›ļ îœŪîŪ î›ļîĨĄ î›Ļ  î›ļ
   î›ĩ î›ļ î›ļ  îœļ îĨĄ
(i) îœŪîœŪ îœļ  îœĨ  î›ļ  ( îœŪ)
î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļîœŪî›ŋ îœŪî›ļ  î›ļ îœŪîĒ·îœŪî Ļ î›ļîœļ î›ūîĐ  î›ĩ îœļ  î›Ķîœļ îœŪî›ļ î›đî›―î˜ î›ļ îŪ î›ļ
îœļ îĨĄ  î›Ķîœļ  î›đî›―î˜ î›ļ î›ļ î›ļ  îœŪî›đîœļ  - î›ŋ, îœŪî›ļ, îœŪî›ļ, îœŊ, îœŪîĨĄ
î›Ķ,  î›ļ îœļ  î›đî›―îŠ î›ļ î›Đ î›ļîœē  îœŪ î›ŋ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ   î›ļîœļ?
 î›ļîœē î›ū îœđîœēî›Ķ î›Ļ î›ļîœļ î›ĩ îœļ î›Ķîœļ î›ļîœđ î›ļîœē îœļ  î›ŋîœĢîœļ    î›ļ îœđîĨĄ îœļîœŪî›ļ
îœļ    î›ļ î›ļ î›ŋîœēî›Đ îœēîœŪ îœđîĨĄ
óžĻóžĻ‘óžĻ’î›°îž›îœļ     ?
îœĨ  îœŪîǐ-î›Ļ îœĨîœģîœļ îœļ  î›ŋ îœŪ  îœŪî›ļ î›ļ îœîƒî›―îœ­îœ•îœ‹ î›ļ îœļîœĒ îœļ î›ĩ  î›ļîœļ îœļ î›ļîœļ
 î›ļ  î›ļîœļ îĨĄ îœļ î›ļ  îœî›―îœ­îœ‡îœļ  î›ĩ îĐîœēîœŪ î›ļ  î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
󷃆óž―Ē 1: SUM îœĨ 
 îœŪî›ŋ îœŪî›ļ îœļ A2 îœļ A6 î›ļ î›ļ  îĒĐ îœŪî›đ îœđîĨĄ
1 îĒĐ îŪî›ļ îœŪ
2 î›ŋ 2000
3 îœŪî›ļ 5000
4 îœēîĢ‘î›ļ 1500
5 îĐ 1000
6 î›Ļîœļ 700
î›Ķ,  î›Ļ  î›đî›―î˜ î›ļ î›ŋîœĢ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ îœļ A7 ,  îœĨ  î›ļ  î›ļ î›ļîœļ :
=(A2:A6)
î›ĩ îœēî ķ  îœļ î›ļ î›ļîœē  îœŪ  îœļîĨĄ   îĢîœ­îœ‚îŠ  îœđ?
󷃆óž―Ē 2: î›ĩ îœĨ 
 î›ļ î›ūîĐ  î›ĩ îœļ îœîœ­îî›― îœŪ  î›Ķî›ļ îŪ îœŪî›ļ îĨĄ î›ĩ î›Ķî›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ:

1 îœŪ î›Ķî›ļ
2 î›ĶîĪîœļî›ŋ 75
3 îœŪ 88
î›ĐîœĒ2îœŪ
4 îœŪ 80
5 î›ĻîœŪ 70
6 î›ļ îœģ 90
î›ĩ  î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ:
=î›ĩ(2:6)
îœļ î›ĩ î›ļ  î›ļ îœđ î›ĩ îœļ î›ļîœē î›ū îœļî›ļ   îŪîœŪ î›ļ îœđîĨĄ
󷃆óž―Ē 3: IF îœĨ 
IF îœĨ  î›ļ îœŪ-îœŪ î›ļ  îœđîĨĄ  îœŪî›ŋ   î›ŋîœ­îƒî›―îœ‹îœ­ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ  îœŪî›ļ î›ļî›Đ î›ūîĐ î›Ķî›ļ
î›ļîœļ      îœļ îĨĄ
=IF(B2>=40, "", "îœļ ")
î›Ļî›ļ î›Ķ  îœđ îœŪî›ļ îœŪ B2  î›Ķî›ļ 40  îœļ î›ĶîœŪî›ļ ,   "" , î›Ķ 
"î›Ķîœē" îĨĄ
󷃆óž―Ēî›Ķ  îŪîœē î›ļ:
â€Ē î›ĶîœŪî›ļ(î›ŋ):   îœđ.
â€Ē îœģ(î›ŋ):îœļ î›ļ   î›ļ.
â€Ē îœŪ(î›ŋ):îžĨî›ļ  î›ļ îžĨ îœŪ îœđ.
â€Ē î›Ķ(): îœŪî›ļ î›ĩ  îœŪî›đ îœđ.
â€Ē îœļ():îœŪî›ļ    î›ļ îžĨ  îœđ.
îœļ     îĨ îœļ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ î›ļ  , î›―îœ­îœžîœļ  î›Ķî›ļ, î›ŋ, îœŪîĒ,
îĢ•îœŪ  îĪîœļ îĨĄ
(ii) î›ļ  îœŪîŪ î›ļ
î›Ķ  îœŪî›ŋ îœŪî›ļ î›ļîœļ îœŪî›ļ î›ļ î›ļîœļ îĒĐ îĐ  î›Ķî›ļ îœģî›―îœą î›ļ  î›ļ î›―îœ­îœŪîĨĄ 
î›ļîœļ  îĢŒîœąîœ‹îœšîœšîœ‚ îœļî›ļ îœļ îœŪîŪ  î›ļ î›ļîœļîĨĄ îœļ  î›ļ  îœŪîŪ î›ļîœļ î›ļ îœŪî›―îœ‡ î›ļ îœđîĨĄ
î›Ļîœļ î›Ļîœļ î›ļ î›ūîĐ î›ļ   î›ŋ î›Ķ îŪî›ŋîœļ îŪîĢ‘îœē î›ļîœļ î›ļ îœđ î›ļ  îœđîĨĄ
󹂑󹂒󹂓󹂔󹂕󹂖󹂗󹂘îœļ  î›ļ  îœŪîŪ î›ļîœļ î›ļîœļ î›―îœ“îœ†:
1. î›Ķ îœļ îœĨî›Ļ î›đ
î›Ķ îœļ îœģ î›ļ î›ĩ îœĨî›Ļ î›ļ îœļ î›ļ.
î›ĐîœĒ2îœŪ
2. îœĨî›Ļ îœļîœģ  î›ŋ
î›Ŧ  î›ļîœļ  îœĨî›Ļ  î›ļ î›ļîĨĄ
3. îœŪîŪ  î›ļ î›ļ
î›ļ î›Đ îœŪ î›đîœēîœļ îœŪî›ŋ îœŪîŪ îŪîĒĐîœģ îœŪî›đ î›ŋîĨĄ îœŪîŪ îœļ  î›ļ  î›ļîœē î›ū î›Ļ
 îœŪî›đî›Đ îœļîĨĄ
4. îœŪîŪ î›―îœē
î›Ķîœļ î›ļ îœģ îœļ î›ŋîœēîœĢ îœŪîŪ î›―îœē.
5. îœŪîŪ îœļîĐ îœļ î›ļ (îœđî›ļîĒ™î›ļ)
îœŪ   î›ļ î›ļîœļ  î›ļ îœŪîœŪîĒŪ   îœŪîŪ î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ :
o  îœļîĐ î›ļ î›―îœ’îœ‹ î›ļ.
o îœļî›ŋ îœļ > îœŪîŪ îœļîĐ > îœŪîŪ îœļîĐ îœļ î›ļ  î›ŋ îĨĄ
6. îœļî›ŋ îœļîœŪ îœŪî›ŋ î›ļ
o î›ĶîœŪîœŪ:  ()  îĢ‹îœļ  (îœđîœŪî›ŋ) î›―îœēîĨĄ
o îœŪî›ŋ: îœŪî›ŋ î›ļ îœļ î›ļ.
o îĢ‹îœļ îœŪîœŪ î›ļ îœļ îœĢ îœđ,  î›ļ îœīîĒŋ  îœŪ  î›ļ  î›ļîĨĄ
7. îœēîŦ îœģî›ļ
îœŪîŪ î›ļîœļ îœļ îœļ, î›ŋîœ­îî›―  îœŪî›ļ  î›ļ îœŪî›đ  îœđ  îĨĄ îœļ î›ļ î›ļ
îœģî›ļ îœŪî›đ îœđ îœŪî›ļ  îœĒ îœĢîœļ   î›ļ î›ļ îĨĄ
8. îœŪîŪ   î›ļ î›ļ
î›Ķ , îœŪîŪ  î›ļ î›ļ î›ĩ î›ļ î›ļ  îœŪîŪ  î›ŋîĨĄ
óđģīóđģĩóđģķóđģ·îœ‘îœēîŦ î›ļîœļ îœŪ îœē:
â€Ē îœŪîĪî›Ļ î›ļ  î›ļ:îœŪîŪ  îœŪîĪî›Ļ îœŪî›đîœļ î›ļîœļ îœŪ îœļî›ŋ îœļ >  îœŪî›ļîĒ™ >
îœŪîĪî›Ļ > îœŪîŪ  î›ŋ îĨĄ
â€Ē îœļ î›ĩ îœĨ
îœē
 î›ļ  î›ļ: îǃîœŪ î›ļ > îœļî›đ î›ĩ îœļî›đ î›ļ  î›ļî›ļîœļ
îœŪî›ļ, îœīîĒŋ îžĨ  îœĨî›Ļ  î›ŋîœĢîĨĄ
â€Ē     :îœļ îœļ î›ļîœļ îœŪ, îœļî›ŋ îœļ > îœŪîŪ î›Ļ î›ļ  î›ļî›ļîœļ
îŪîœļî›ļ îœīîĒŋ  î›ļ  î›ļ  îĨĄ
󷃆óž―ĒîœŪîĒšîœœîŠ
MS Excel î›ļ  îĨ†îœ‚îœļ îœđ î›ŋ  îžĨî›ī î›ĩ îœļ î›ļ îĢîœ­îœ‚îŠ î›ļîœļ îœļ îŪîœŪ î›ļîœļ 
 î›ļ îœđîĨĄ îœĨ  î›ļîœļ ,  îœŪ î›ļ îœŪî›―îƒîœ‡îœ­ îœŪî›ļ îœŪ  îœļ  î›ļ î›ļîœļ ,
î›ĐîœĒ2îœŪ
î›Ķî›ļ, î›ŋ  îĢ•îœŪ î›ļ îœŪîĒķîœļ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ î›ĩ î›Ļî›ļ îœŪîŪîœŪ îœēîœŪ î›ļîœļ ,  îœŊ,
îŪî›ŋîœļ î›ĩ î›Ķî›Ļ î›ļîœļ îœŪ îœļîœļ îœŪî›đîœļ   î›ļ  î›ļîœļ îĨĄ
8. -îœļ î›ļ îœŪîĄŧîœŪî›đ îœŪîœļî›ī  îœŪ îœŪ îœŪî›đ:
(i) îœļ î›ļ  î›ļ
(ii) îœļ îœļ  î›ļ
(iii) -î›Ķ îœŪîĒķîœļ
(iv) îœŪîœŪ  î›ļ îœŪî›ļ î›ļîĨĄ
:  îœļ î›ļ îŪîœēî›đ îœŪîœļî›ī î›ļ : î›ūîĐ î›ļîœļ îœŪ î›ļ î›ļ-îœŊ
îœŪî›ļ
î›Ļ î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļ îœŪî›ļ   î›ļ î›ļ î›ūîĐ , î›ŋ î›ĶîœŪ  î›ļ îœŊî›ŋ  î›ļ î›ļ îœļ îĨĄ îœļ
î›ĩ î›ļ  îœļ î›Ķîœļ î›ļîœļî›ŋ î›ļîœļ 100 î›ūîĐ î›ļîœļ îœļ  îœļ î›ļîĐ îœŪî›ļ îœđ, îœŪî›ŋ î›ļîœļ , îœŪ, î›Ķî›ļ,
îĢ•îœŪ î›ĩ îŪî›ŋîœļ îĢ‹îœžîœ“ îœŪ îĨĄ îœļ  î›ļîœē î›ū îœļ î̚îœļ  î›ŋ î›ļ îœŪ îœđ, îœļîœŪî›ļ î›Ķ
î›ļ î›Ļîœļ îĒĐîĢ•îœ‡ î›ļîœļ, î›Ļîœļ îŪîĒē îœģî›ūîœļ, îœŪîĒķîœļ î›ļîœļ î›ĩ  î›Ļîœļ îœŪî›ļ î›Ķ  îœļ î›ŋîœĢîœļ î›ļ
îĒīî›ļ îœđîĨĄ îœļ î›Ļ  î›ļ î›ļîœđ îœļ  î›ļ î›ļ îœđ?
î›Ļîœļ  îœļ î›ļ î›―îœ­îœ“ îœģ îœŪîœļî›ī  î›ŋ :
(i) îœļ î›ļ î›ū – îœē î›ļîœļ  îĒĐîĢ•îœ‡ î›ļ
î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļîœŪî›ŋ îœŪî›ļ  î›ļîœļ  îœļ  î›ļ îœĢ îœļ îœđ îœŪî›ŋ  îœļ îœđîĨĄ î›Ķ,   îĒ 
 îœļî›đ î›―îœ­îœžîœ‡îœ­ îœđ   îœļ îĢ·îœ­îœ‰îœ­ î›Ķî›ļ îœļ îœļ î›ūîĐ î›ļ îœļ î›Ŧ îœģî›―îœąîœî   î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœ­ îœđîĨĄ
î›ūî›Đ  î›ļ îœđ î›ŋ î›Ļ  î›ļ îœđîĨĄ
âžĪ îœŪ  îœđ?
îœŪ î›ļ î›Ķ îœđ î›―îœ’îœŪ î›ļ î›ļîœļ   îœļ î›ļ î›ļ îœŪîœļ îĒ  îĒĐîĢ•îœ‡ î›ļ -    (A îœļ
Z  1 îœļ 100)  î›Ķ (Z îœļ A  100 îœļ 1)îĨĄ
âžĪ î›ūî›Đ î›ļîœļ îŪî›ļ:
1. î›ļ-îĢ‘îœ“îœąîœ’ î›ūî›Đ: î›ļ î›ļ î›ļîœļ   î›ūî›Đ, î›ŋîœđîœļ  î›ļ îœēîĒ  îĒĐîĢ•îœ‡ î›ļîĨĄ
2. -îĢ‘îœ“îœąîœ’ î›ūî›Đ: î›ļî›Đ îĢ‘îƒîœîœžîƒ î›ļîœļ   î›ū î›Đ, î›ŋîœđîœļ îœļ îœŪ î›ļîœļ î›Ķîœē, îœŪ î›Ķî›ļ î›ļîœļ
î›ĶîœēîĨĄ
âžĪ îœļ   î›ļîœđ îœļ î›ļ?
â€Ē îœļ î›ŋ î›ļ î›―îœ’îœ‹ î›ļ.
â€Ē "îœļ" îœđ  î›ŋ .
â€Ē îœŊ îœŪ î›ļîœļ îœŪ "  îœģ î›ŋîœļ"  " î›ŋîœļ îœģ "  î›ļ î›ļîĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē î›ĶîœŪî›ļ îœŪî›ļîĒ™îœžîƒ (î›ŋîœđîœļ -îĢ‘îœ“îœąîœ’ îœŪ) î›ļîœļ îœŪ ""  î›ļ  î›ļîĨĄ
îĢ‘îœŪî›ļ î›ŋ  : îœŪ îœļ  î›ļ  îŪ î›ļîœļ îœļ î›ūîĐ, î›ļ îĢ•îœŪ îœļ î›ūîĐ, 
î›ļîœ―îœ‹ îœŪî›ļ îœŪ îœļ îœŪ îœđ - î›ļ îœē îœģîœļ   îœŪ îœđ!
(ii) îœļ  îŪîĒē îœģî›ū - îŪîĒē îœģî›ū,  îŪ î›ļ
î›Ķ  îœļ îœļ îœģî›ū î›―îœ­îœžîœ‡îœ­ îœđ: “îœŪî›ļ î›ūîĐ îœļ îŪî›ŋîœļ  80 îœļ î›ĶîœŪî›ļ î›Ķî›ļ îŪ îœŪî›ļ ?”  “î›ļîœļ 
î›ļ îœģ îœŪ îœŪ î›ļîœļ î›ūîĐ î›ļ îœŪî›đ îĨĄâ€
  îœļ îœļ  î›ļîœļ î›ļ   îœđîĨĄ
âžĪ îœļ   îœđ?
îœļ  î›ļîœļ î›ļ î›Ķ îœđ îœģ îœļîœļ   îœŪî›ļ îœŪ îœŪîœŪîĒž î›ŋî›ļ îŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœļ î›ļ îœŪîœĨîĒîœ“
î›ļ  î›ļîœļ îœļ  îŪîĒē îœģî›ūîĨĄ
âžĪ îœļ  îœļ  î›ļîœđ îœļ î›ļ?
â€Ē î›ē îœŪîœĨîĒîœ“: "îœļ" → "îœŪîœĨîĒîœ“"  î›ŋîĨĄ î›Ķ  î›―îœēîœļ î›ļîœļ îœŪ îœļ    - 
î›ļ î›ļ ( î›ļîœļ îœŪ, î›Ķî›ļ > 80)îĨĄ
â€Ē îœēîœŪî›ļ îœŪîœĨîĒîœ“: î›ļîœŪî›ļ  î›ļ  î›ļîœļ îœļ î›ĶîœŪî›ļ î›ŋîœŪ îŪîĒē î›ļîœļ îœŪ.
âžĪ  îŪîĒē:
â€Ē î›ļîœļ  80 îœļ î›ĶîœŪî›ļ î›Ķî›ļ îœļ îœŪî ĻîœŪ î›ļ îœŪî›đ îĨĄ
â€Ē î›ļîœļ  75% îœļ î›ļ îĢ•îœŪ îœļ î›ūîĐ î›ļ  îœŪî›đ îĨĄ
â€Ē î›ļ îœģ îœŪ î›ļîœļ  î›ūîĐ î›ļ îœŪî›đ îœŪî›ŋîœļ 70 îœļ î›ĶîœŪî›ļ î›Ķî›ļ îŪ îœŪî›ļîœļ îĨĄ
îĢ‘îœŪî›ļ î›ŋ  î›Ļîœļ  î›ļ îœŪîœŪîĒž îœŪî ĻîœŪ  îĨ îœļ î Ŋ î›ļ îœŪîŦ î›ļîœļ   îœŪ
îœđ, îœŪî›ŋîœļ  î›ĩ îŪ î›ļ îœî›―îœ‡  îœđîĨĄ
(iii) -î›Ķ îœŪîĒķîœļ – î›ī î›ļîœļ  î›đîœļ
 î›Ķ îœîœžî›―îœ‡îœ­ îœđ: "  î›Ķ   î›ļîœļ îŪî›ŋîœļ î›Ķî›ļ  5 î›ļ îœī î›ļ îœģ?  î›ļ î›ĩ îœē
î›ŋ?"  "î›Ķ îœŪî›ļ î›ūîĐ î›ļ î›Ķ   îœģîœļ î›Ķî›ļ îœŪîœļ ,     îœŪ   
î›ŋ?"
  -î›Ķ îœŪîĒķîœļ   î›ŋ îœđîĨĄ
âžĪ -î›Ķ îœŪîĒķîœļ (What-if Analysis)  îœđ?
-î›Ķ îœŪîĒķîœļ î›ļ î›Ķ î̚îœļ  îœŪîœŪ  î›ļîœļ  îŪ î›ļîœļ î›ļ îœēîœŪ îœļ îœđ, îœŪî›ļ 
îœļî›đ î›ŋ î›ļîœļ îœŪî›ļ îœŊ îœŪî›ļ îŪî›ļ îœŊ î›ļ îŪîœŪ î›ļîœļ îĨĄ
î›Ļîœļ î›ļ "" î›ļ  îœîœžî›―î -  î›Ķ î›ĶîœŪ îœļ   îœļ , î›ļîœļ  î›ī î›ļ î›ŋîœ­îƒî›― î›ļ îœļ
îĨĄ
î›ĐîœĒ2îœŪ
âžĪ -î›Ķ îœŪîĒķîœļ î›ļîœļ îŪî›ļ:
1. îœŊîΊîĒī îŪî›ļîœŪîœŪ îœŊîĢ•îœŪ  î›ĩ îœļî›ŋ - î›ŋîœđîœļ  îĢ•îœŪ, îœļ î›đ îĢ•îœŪ,
î›ĩ îĢ•îœŪ - î›ĩ îœŊ î›ļ îœē î›ļîĨĄ
2.  î›ļ î›đî›ŋ î›ļ  îœŊ îœŪîœŊ î›ļîœļ , î›ĩ îœļ î›ļ  îœđ îœŪî›ļ î›ļîœ―îœ‹ 
î›Ļîœē î›ļ  î›ļ îœî îƒî›―îœ­î›°î›šîœ­îĨĄ
3. îœļ îœŪî›ļ:   îœđ îœŪî›ļ î›ļ   î›―îœ“îœžîƒ î›ļ îœļ îœļ îœŊ   îŪ îœĢ îœđîĨĄ
âžĪ  :
â€Ē î›ĩ îŪ îœļî›đîœļ î›ļîœļ îœŪ î›Ķî›ļ îœĪ  î›ŧ îĨĄ
â€Ē  î›đî›ŋ î›ļ  î›ļî›ļîœļ   îœŪî›ļ 250 î›ļîœļ î›ļîœē  îĢ‹îœžîœ“ î›ļ îœî îƒî›―îœ‹îœļ î›ļîœļ îœŪ îœģ îœŪî›ļîœļ
î›Ķî›ļ îĒīî›ļ îĨĄ
îĢ‘îœŪî›ļ î›ŋ    î›ļ î›ļ    îœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļîœļ  îœŪî›ļ î›ļ î›ūîĐ î›ļ
îœŪî›ū î›Ķî›ļ îŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļîœļ î›ŧîœļ î›ĩ î›Ķî Ŋ î›ļ î›―îœ­îœŪ!
(iv) îœŪîœŪ  î›ļ î›ŋîœĢ – îœŪ
îœē
î›ī î›ļ î›ŋîœĢ
 îœŪî›ŋ  î›ļîœļ   î›Ķ-î›Ķ  :
â€Ē  1: î›Ķî›ļ
â€Ē  2: îĢ•îœŪ
â€Ē  3: îŪî›ŋîœļ îĢ‹îœžîœ“
î›Ķ   4  î›ļ î›ĶîœŪ îœŊ  î›―îœ­îœžîœ‡îœ­ îœđ î›ŋ î›Ķ  îœļ îœļ îĢĒî›―îœ­îœŪ  îœļ î›đîœąîƒî›― îœļîĨĄ
 îœļ  îœŪîœŪ  î›ļ îœŪî›ļ î›ļî›ļîœļ  îœđîĨĄ
âžĪ îœŪîœŪî›ļ   îœđ?
îœŪîœŪî›ļ  î›ļ î›Ķ îœđ î›ļ   î›ļ îœļ  î›ŋ î›ļ îœģ   îœļ î›ŋîœĢ, îœŪî›ļ î›ŋ îœģ îœļ  îœŊ , 
îœŪî›ļ îœŪî›ļ  îœļ îĢĒî›―îœ­îœŪ  îœļ î›Ķîœļ  î›ŋîĨĄ
âžĪ îœŪî›ļ î›ļîœđ îœļ î›ļ?
â€Ē 1 î›ļîœļ îœŪî›ļ î›ļ  =Sheet2!B3 î›ŋîœđîœļ îœģîĐ î›ļ  î›ļîĨĄ
â€Ē î›Ļî›ļ î›Ķ îœđ: 2  îœļ B3 îœļ  îŪ î›ļ î›ĩ î›Ļîœļ 1  îœŪî›đ îĨĄ
âžĪ îœŪî›ļ î›ļîœļ î›ļîœļ :
â€Ē îœļ î›ļ î›Ķ-î›Ķ   îĒĐîĢ•îœ‡ î›đ îœđîĨĄ
â€Ē  î›ļ  î›ŋ îœđ.
â€Ē î›ļ î›ĩ îĢĒî›―îœ­îœŪ î›Ķî Ļ îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœđîĨĄ
âžĪ :
î›ĐîœĒ2îœŪ
 4 ,  î›Ļ î›ļ îœđ: =  1!  5 +  2!  5 +  3!  5    îœļ î›ļ î›ūîĐ î›ļîœļ
î›ļîœē  îĢ‹îœžîœ“ î›ļ  î›ļ îœđîĨĄ
îĢ‘îœŪî›ļ î›ŋ  îœŪîœŪî›ļ  îœļ  î›ļ î›―îœąî›ŋ î›ļ îœģ î›ĩ îœŪ î›đîœļ  îœĢîœļ îœļ
îŪî›ŋîœļ î›ļ îŪ î›ļîœļ   îœŪ îœđîĨĄ
󷃆óž―Ē îœŪîĒšîœœîŠ
î›ĻîĒ îœļ îœŪîœĨ  î›ŋ î›ļîœļ î›ļ îœģ  îœđ -  î›ļ  îœļ îŪ î›ĩ îœŪ îœļîœļ
 îœļîœĨ îœđîĨĄ î›ŋîœđ îœŪî›ļ îœļ  î›ļ î›ļ  îœļî›đ, î›―îœ­îœ“ îœŪîœļ :
1. î›ūî›Đ- îœļ î›ļ îĢîœ­îœ‚îŠ î›ļîœļ îœļ îĒĐîĢ•îœ‡ î›ļîœļ   î›ļ îœđ,
2. îœļ - îœŪîœŪîĒž îŪîĒē î›ļîœļ  îœļ îœđ,
3.  îœŪîĒķîœļ îœđ- îœŪîœŪ îœŊîΊîĒī î›ļ  î›ļ îœđ,
4.  î›ļ îœŪî›ļ î›ļ–  î›ļîœē î›ū î›ļ   îœđ,
îœļ  î›ūîĐ, î›ļî›ī î›ĩ îœļîœļ î›ļîœļ îœŪ îĒīî›ļ îĨĄ
î›Ļ îœēîœŪî›ī  îœŪîœē îŪ î›ļî›ļîœļ , îœŪîĒ·îœŪî Ļ î›ļîœļ î›ūîĐ îœļ î›ļ î›ļîœē îœģî›ļ îŪîœŪ î›ļ î›ļîœļ , îœļ
îœŪ îœļ î›ļîœļ , î›ĩ îœļ îœŊ îœđ î›ļ î›ļîœļ  - î›ĩ   îœļ î›ļ îœŊîœŪî›―îœ‡ îœēîœŪ  îĨĄ
" îœļ îœđîœŪî›ļ îœļîĒī î›ļîœļ îœŪ îœģî›ļ îœđ îœŪî›ļ  îœđîĨĄ îœŪ î›ļ î›ļî›Đ  îœĒ
 îœđ  î›ļîœļ  î›ļî›Đ îœē îœđ,  îœļîœŪî›ļ î›Ķ îŪîœŪîœŪîĒ  î›ļîĨĄ"